فرهنگ قرآن - امامی، عبدالنبی - الصفحة ٦٢٧ - 3 مسارعه فی خیرات در تفاسیر
در معنای خیرات هم مطالبی در این فرهنگ گفته است که در فصل بیست و دوّم، فصل «خیر»، بیان آن گذشت، از اینرو در اینجا از تکرار آن خودداری میشود. ٣. مسارعه فی خیرات در تفاسیر
شیخ طایفه، علی بن حسن طوسی قدّس سرّه در تفسیر تبیان، فی قوله تعالی:
«وَ لِکُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّیها فَاسْتَبِقُوا الْخَیْراتِ أَیْنَ ما
تَکُونُوا یَأْتِ بِکُمُ اللَّهُ جَمِیعاً إِنَّ اللَّهَ عَلی کُلِّ
شَیْءٍ قَدِیرٌ» [١] فرموده: در قوله: «وَ لِکُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ
مُوَلِّیها»، اقوالی است برای «کُلِّ»، از قبیل: همه اهل ملّت یهود و
نصاری، همه پیامبران، همه قوم مسلمین، و برای «وِجْهَةٌ»، دو قول است: یکی
به معنای قبله، و دیگری به معنای شریعت، و معنای «مُوَلِّیها»؛ یعنی رو به
سوی آن باشد، و «الْخَیْراتِ»، عبارت از طاعات برای خدای تعالی است، و
قوله: «یَأْتِ بِکُمُ اللَّهُ»؛ یعنی روز قیامت، و قوله:
«فَاسْتَبِقُوا»،
در آن، احتمال دو معنا است: یکی آنکه: به آنچه شما را امر نمودیم، مبادرت
کنید، و قول دیگر اینکه: به سوی طاعات برای خدای تعالی شتاب کنید، و این
قول، چون اعمّ است، بهتر میباشد، و استباق، ابتدار و اسراع، نظیر هم
هستند. [٢]
نیز فی قوله تعالی: «یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ
الْآخِرِ وَ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ
یُسارِعُونَ فِی الْخَیْراتِ وَ أُولئِکَ مِنَ الصَّالِحِینَ» [٣]،
فرموده: در این آیه، صفت کسانی است که در آیه قبل فرمود: «أُمَّةٌ قائِمَةٌ
یَتْلُونَ آیاتِ اللَّهِ آناءَ اللَّیْلِ وَ هُمْ یَسْجُدُونَ.» در این
آیه اضافه نمود که آنان خدای تعالی را و روز قیامت را تصدیق نموده و امر به
معروف و نهی از منکر مینمایند، و ما بیان نمودیم که امر به معروف و نهی
از منکر، دو امر واجباند، و بیان نمودیم که طریق وجوب آن دو، هم عقلی و هم
سمعی بوده و بر این قول، اجماع امت است، و البته، واجب است به وسیله عقل،
زشتی کار ناپسند را که وجوبش از طریق سمع ثابت شده، به صورت نیکو و پسندیده
نه بهطور زشت و
[١]. بقره/ ١٤٨.
[٢]. تبیان، ج ٢، ص ٢٥- ٢٤، به اختصار.
[٣]. آل عمران/ ١١٤.