فرهنگ قرآن - امامی، عبدالنبی - الصفحة ٣٤٣ - نکتهها
دمیدیم: «فَنَفَخْنا فِیها مِنْ رُوحِنا»، و او و فرزندش مسیح را نشانه بزرگی برای جهانیان قرار دادیم: «وَ جَعَلْناها وَ ابْنَها آیَةً لِلْعالَمِینَ.» نکتهها:
١. «فرج» از نظر لغت، در اصل به معنای فاصله و شکاف میباشد، و به عنوان
کنایه، در عضو تناسلی به کار رفته است، امّا از آنجا که توجّه به معنای
کنایی آن در فارسی نمیشود، گاهی این سؤال پیش میآید که چگونه این لفظ که
صریح در آن عضو خاصّ انسان است، در قرآن آمده؟! ولی توجّه به کنایه بودن
آن، مشکل را حل میکند، و به تعبیر روشنتر، اگر بخواهیم معنای کنایی را
درست تعبیر کنیم، معادل جمله «أَحْصَنَتْ فَرْجَها» در فارسی، این است که:
«دامان خود را پاک نگاه داشت.» آیا این تعبیر در فارسی زننده است؟ بلکه به
عقیده بعضی، در لغت عرب، الفاظی که صریح در عضو تناسلی باشد و یا صراحت در
آمیزش جنسی داشته باشد، اصلا وجود ندارد، هرچه هست جنبه کنایه دارد، مثلا
در مورد آمیزش جنسی، الفاظی از قبیل: «لمس کردن»، «داخل شدن»، «پوشانیدن»
(غشیان)، به سراغ همسر رفتن، در آیات مختلف قرآن، در این معنا به کار رفته
که میبینیم همه آنها جنبه کنایی دارد، ولی گاه ترجمهکنندگان فارسیزبان
بیتوجّه به معنای کنایی آنها هستند و به جای معادل این معانی کنایی، کلمات
صریح فارسی را میگذارند و این مایه تعجب و سؤال میشود. بههرحال، در
تفسیر اینگونه الفاظ که در قرآن وارد شده، حتما باید به معنای اصلی و
ریشهای آنها توجّه کرد، تا جنبه کنایی بودنش، مشخص گردد و هرگونه ابهام
برطرف شود. ذکر این نکته نیز لازم است که ظاهر آیه فوق چنین میگوید که
مریم دامان خویش را از هرگونه آلودگی به بیعفتی حفظ کرده، ولی بعضی از
مفسران، این احتمال را در معنای آیه دادهاند که او از هرگونه تماس با مردی
(چه از حلال، و چه از حرام)، خودداری کرد؛ همانگونه که در آیه بیست سوره
مریم میگوید: «وَ لَمْ یَمْسَسْنِی بَشَرٌ وَ لَمْ أَکُ بَغِیًّا.»: هیچ
گاه مردی با من تماس پیدا نکرده و من زن آلودهای نبودم. در حقیقت، این
مقدمهای است برای اثبات تولّد اعجازآمیز عیسی و آیه بودن او.