قضا در اسلام از حیث اهمیت شاید در ردیف اول مسائل اسلام و تعبیراتى هم که در لسان ائمه شده است، کشف از اهمیت بسیار مى‌کند و امیر المؤمنین علیه السلام به شریح مى‌فرمایند که: یا شریح قد جلست مجلسا لا یجلسه الانبى او و صى نبى او شقى. یا نبى باید متکفل قضا باشد و یا وصى نبى، یعنى کسى که نبى به او سفارش کرده باشد، از این دو که گذشت شقى است. یا مثلاً گفته شده است اگر کسى نسبت به دو درهم قضاوت ناحق کند کافر است، قضاوت در اسلام که حفظ حقوق ناس است و حقوق ناس است و حقوق الله، دو صورت دارد. یک صورت قضاوتى که قاضى مستقل در قضاست، یعنى که در اسلام استقلال قضائى دارد، شرایط سنگینى دارد که من در ایران افراد کمى را سراغ دارم که حائز چنین شرایطى باشند. مجتهد عادل بر جهات قضا که در همه جهات بیطرف باشد، پیش او رئیس جمهور و یک کارگر ساده فرق نکند این از امورى است که قاضى مطلق باید دارا باشد و من هم که سراغ دارم، یعنى در حوزه‌هاى علمیه هم کم سراغ دارم.

یک قسم از قضاوت هم در شرع هست که قضاوت قاضى مستقل نیست و قاضى را جعل مى‌کنند. در قسم اول، قاضى جامع‌الشرایط است و لازم نیست که هیچ کسى او را نصب کند ولى در قسم دوم، در بعضى از احوالى که قضاوت زیاد است و افراد به آن زیادى نیستند که بتوانند همه مراکز قضاوت را قاضى واجد همه شرایط گذارند و قاضى واجد شرایط کم است، در این صورت فقیه مجتهد عادل اشخاصى را که مورد اطمینان هستند که اجتهاد را نمى‌دانند ولى از روى کتاب‌هائى که در این باب نوشته شده است مى‌توانند مسائل قضا را بفهمند و مورد اطمینان هم هستند و ظاهراً عدله هم هستند، اینها را فقیه نصب مى‌کند که قضاوت کنند. این قضاوت هم در اسلام از این جهت، این آقایان بعد از آنکه اشخاص را پیدا کردند مورد اطمینان و مطلع بر موازین قضا ولو از راه تقلید باشند، آنوقت جعل قضاوت برایشان مى‌کنند و از طرف من هم مجازند که جعل قضاوت بکنند تا قضاوت شرعى بشود.