صحیفه نور - خمینی، روح الله - الصفحة ٢١٢
در آنجا تربیت علمى کردید. مىگوئید پرورش هم در کنار آموزش است. این پروردههاى شما، این فرآوردههاى شما که در این مملکت، سرتاسر این مملکت مشغول عمل بودند، اینها وضع روحى شان وضع عقیدهاىشان، وضع اخلاقى شان چه بوده است، این چه بوده است که ما الان بعد از یک سال و نیم یا یک قدرى بیشتر که هى جدیت شده است از اطراف که یک قدرى اصلاح کنید امور را، حالا هم این آقاى جوان بر مىخیزند و مىگویند که در آنجا زنهائى هستند که موجب کذا و کذا مىشوند و من مىدانم که نه منحصر به آنجاست، در وزارتخانهها هم هست و بعضى از وزارتخانهها بسیار بد است و من حالا اسم نمىخواهم ببرم لکن وزیر اگر این حرفها را شنید، اصلاح کند. مرکز فحشا نیست وزارتخانه، مرکز فحشا نیست دانشگاهها، مرکز آموزش و پرورش باید باشد.
تزکیه مقدم بر تعلیم و تعلم است
خداى تبارک و تعالى در یک سطح آموزش و پرورش را ذکر مىفرماید و در هیچ چیز از امور دنیائى خدا نفرموده است که من منت بر مردم گذاشتم، لکن در قضیه آموزش و پرورش مىفرماید که لقد من الله على المومنین اذ بعث فیهم رسولا من انفسهم یتلوا علیهم آیاته و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه .
خداى تبارک و تعالى در مورد تزکیه، در مورد تعلیم، تربیت، آموزش و پرورش با تعبیر منت گذاشتن بر مردم مىفرماید منت گذاشته و پیغمبر را براى آموزش و پرورش فرستاه و پرورش را قبل از آموزش ذکر مىفرماید یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه اول تزکیه است. البته آیه شریفه آیهاى است که اگر بخواهد در اطرافش بحث بشود، طولانى باید باشد لکن من یک کلمه را عرض مىکنم که وضع آموزش و پرورش را این آیه شریفه به ما مىفرماید و محتاج به شرح تفصیل است. با آن تعبیر من الله على المومنین فرستادن پیغمبر، از این آیه شریفه استفاده مىشود که اصل آمدن پیغمبر براى آموزش و پرورش بوده است. آیات را تلاوت کند، آیات را، علومى که از آن علوم همه به طور آیه نظر بشود، آیات را تلاوت کند برایشان و تزکیه کند آنها را، آنها را تطهیر کند، نفوس را تطهیر کند بعد از اینکه تطهیر کرد یعلمهم الکتاب و الحکمه . پرورش قبل از آموزش است، اگر هم قبل نباشد، همراه باید باشند و رتبه او مقدم است. اگر چنانچه نفوس تزکیه نشوند، تطهیر نشوند، از آن اوصاف فاسد بیرون نروند، علم اثر سوء در آنها مىکند. تمام ادیان باطله را علما اختراع کردند، دانشمندها اختراع کردند براى اینکه علم وارد شده بود در یک جائى که پرورش نداشته، تزکیه نشده. وقتى که علم آمد در جائى که تزکیه نشده، این عالم که حامل این علم است و مزکى هم نیست، خطرناک مىشود. براى جامعه فرقى نیست ما بین علماى دانشگاهى و غیره. اگر در حوزههاى علمیه و همین طور در دانشگاهها تزکیه نباشد، این علمهائى که در آنجا انباشته مىشود یک انبارى است که خداى تعالى این تعبیر را در آن فرموده مثل الذین حملوا التوریه ثم لم یحملواها کمثل الحمار یحمل اسفاراً این کسى که حتى علم توحید را، علم ادیان را، علم اخلاق را، همه این علوم را دارد لکن تزکیه نکرده