نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩

است اما اصلاح اجتماعی شمرده نمی‌شود ، کاری بوده که یک عالم در انزوا انجام داده است . بسا افراد که از راه تقوای شخصی و الگو بودن عینی‌ خودشان بزرگترین خدمتها را کرده ، در حالی که عملا از دخالتهای اجتماعی بر کنار بوده‌اند . پس صالحان نیز مانند مصلحان ارزشمندند و خدمت کرده‌اند گو اینکه مصلح شمرده نشوند . در جمله‌های بالا که از نهج البلاغه نقل کردیم ، علی علیه‌السلام نقش خود را از نظر فعالیتهای اجتماعی به عنوان " مصلح " توضیح می‌دهد . امام‌ حسین علیه‌السلام هم در مجمعی بزرگ که ایام حج از کبار صحابه در زمان‌ معاویه تشکیل داد و سخنرانی مفصلی ایراد کرد که در تحف العقول مسطور است ، در ضمن سخنانش همین جمله‌های پدر را آورد یعنی نقش خود را در فعالیتهائی که قصد آنها را داشت به عنوان " مصلح " بیان کرد . امام حسین در وصیتنامه معروفش خطاب به برادرش محمد ابن حنفیه نیز به‌ کار خود عنوان " اصلاح " و به خود عنوان " مصلح " داد . در آنجا چنین‌ نوشت : « انی لم اخرج اشرا و لا بطرا و لا مفسدا و لا ظالما ، انما خرجت لطلب‌ الاصلاح فی امة جدی ، ارید ان آمر بالمعروف و انهی عن المنکر و اسیر بسیرش جدی و ابی . » قیام من قیام فردی جاه طلب یا کامجو یا آشوبگر و یا ستمگر نیست . در جستجوی اصلاح کار امت جدم بپا خاسته‌ام . اراده دارم امر به‌ معروف و نهی از منکر کنم و به سیرت جد و پدرم رفتار نمایم .