نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨

هست . پس هر مسلمان آشنا به وظیفه از آن جهت که خود را موظف به امر به معروف و نهی از منکر می‌داند نسبت به اصلاح اجتماعی حساسیت خاص دارد . ضمنا لازم است به یک نکته توجه دهیم که در عصر ما نسبت به اصلاحات‌ اجتماعی ، حساسیت مثبت و مبارکی پیدا شده که قابل تقدیر است ، اما این‌ جهت احیانا به نوعی افراط گرائی کشیده می‌شود که هر خدمتی جز اصلاح‌ اجتماعی به هیچ گرفته می‌شود . هر خدمتی با معیار اصلاح سنجیده می‌شود و ارزش هر شخصیتی به میزان دخالتش در اصلاحات اجتماعی معتبر شناخته می‌شود . این طرز تفکر هم به نظر می‌رسد صحیح نیست ، زیرا هر چند اصلاح اجتماعی‌ جامعه خدمت است ، اما هر خدمتی لزوما اصلاح اجتماعی نیست . اختراع‌ داروی سل یا سرطان خدمت است اما اصلاح نیست . پیش بردن علوم خدمت‌ است اما اصلاح نیست . هر پزشک که از بامداد تا شامگاه بیمار می‌بیند و معالجه می‌کند ، خدمت اجتماعی می‌کند اما اصلاح اجتماعی نمی‌کند . زیرا اصلاح‌ اجتماعی یعنی دگرگون ساختن جامعه در جهت مطلوب ، و کار پزشک اینچنین‌ نیست . از این رو ارزش کار خدمتگزاران بزرگ را به جرم اینکه در اصلاحات اجتماعی نقشی نداشته‌اند نباید ندیده بگیریم . کار شیخ مرتضی‌ انصاری یا صدرالمتألهین یک خدمت است و خدمت بسیار بزرگ هم هست در صورتی که کار آنها اصلاح ، و خود آنها مصلح به شمار نمی‌روند . یا مثلا تفسیر مجمع البیان که در حدود نه قرن پیش نوشته شده و همواره مورد استفاده صدها و هزارها نفر بوده و هست خدمت