الکلام اللطیف؛ شرح فارسی بر تصریف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٣ - صرف ناقص واوى با جازم

در « غيرها » به « فعلو » و « فعلت » و « فعلتا » برمى‌گردد.

فان انفتح ما قبلها: يعنى ما قبل واو ضمير.

متن: و امّا المضارع، فتسكن الواو و الياء و الالف منه فى الرّفع و يحذفن فى الجزم و تفتح الواو و الياء فى النّصب و تثبت الالف و يسقط الجازم و النّاصب النّونات الّا نون جماعة المؤنّث، فتقول:

لم يغز، لم يغزوا، لم يغزوا.

و لم يرم، لم يرميا، لم يرموا.

و لم يرض، لم يرضيا، لم يرضوا.

و لن يغزو و لن يرمى، و لن يرضى.

ترجمه:

و امّا معتلّ اللّامى كه مضارع باشد، پس واو و ياء و الف در حالت رفعى ساكن بوده و در حالت جزمى حذف شده و واو و ياء در حالت نصبى فتحه داده مى‌شود و الف ثابت مى‌ماند.

و جازم و ناصب تمام نونها را اسقاط كرده مگر نون جمع مؤنّث را بنابراين مى‌گوئى:

صرف ناقص واوى با جازم‌

لم يغز: نجنگيده است يكمرد غائب در زمان گذشته.

لم يغزوا: نجنگيده‌اند دو مرد غائب در زمان گذشته.

لم يغزوا: نجنگيده‌اند مردان غائب در زمان گذشته.

لم تغز: نجنگيده است يك زن غائب در زمان گذشته.

لم تغزوا: نجنگيده‌اند دو زن غائب در زمان گذشته.