قرآن و قرآن پژوهي

قرآن و قرآن پژوهي - خرمشاهی، بهاءالدین - الصفحة ١٠١

القرآن , ص ١٧٩ ) ١١ و ١٢ ) دليل يازدهم محدث نورى اخبار كثيره معتبره صريحه اى است كه درباره وقوع سقط و دخول نقصان در قرآن موجود نقل شده است . و دلـيـل دوازدهـمش اخبار وارده در موراد مخصوص از قرآن است كه دلالت بر تغيير بعضى از كلمات و آيات به صورتى از صور دارد. ( فصل الخطاب , ص ١٦١ , ١٧٥ ). اسـتـاد مـحـمد هادى معرفة شرح مبسوطى در پاسخ به اين دلايل دارد و مى نويسد احاديثى كه مـحـدث نورى در مورد تحريف گرد آورده , ١١٢٢ حديث است ; كه به گفته خودش ٦١ فقره از آنها دلالت عامه دارد و ١٠٦١ فقره آن نص در موضوع است . ولـى اكـثـريـت عـظـيـمـى از آنها نه سند دارد نه اعتبار , و از رسائل و منابعى نقل مى كند كه يا مجهول اند يا موجود نيستند , يا موضوعه ( جعلى ) هستند. و تعداد ٨١٥ فقره از احاديث او منقول از اين گونه كتب است . باقيمانده اش كه ٣٠٧ فقره است , اكثريتش به اختلاف قرائت برمى گردد از جمله ١٠٧ مورد آن كه در همين زمينه است يكجا از مجمع البيان شيخ طبرسى نقل شده است . باقى مى ماند ٢٠٠ حديث كه تقريبا از كتب معتبر حديث نقل شده كه بر هفت نوعند. نـوع اول ) روايات تفسيرى يا توضيحى يا مربوط به شان نزول يا تاويل آيه يا تعيين مصداق و بخش اعظم اين ٢٠٠ حديث را همينها تشكيل مى دهد. يـك نـمـونـه از آن ايـن است كه در آيه و اذا تولى سعى فى الارض ليفسد فيها و يهلك الحرث و الـنـسل ( بقره , ٢٠٥ ) به دنبالش چنين بوده است : بظلمه و سوء سريرته كه بيانى تفسيرى و طـبعا غير قرآنى براى توصيف كيفيت فساد و اهلاك كسى است كه در آيه از او سخن گفته شده است . نوع دوم ) احاديثى است از قراآتى كه منسوب به بعضى از ائمه عليهم السلام است كه ممكن است مخالف قرائت مشهوره باشد ; يا موافق بعضى قراآت غير معروفه . نوع سوم ) احاديثى است كه در آنها لفظ تحريف آمده است و ناآشنايان به اصطلاح گمان كرده اند مراد همين تحريف مورد بحث است . حال آنكه مراد از آن