جواهر الفرایض در ارث (ترجمه)
(١)
پيشگفتار
٦٥ ص
(٢)
نام رساله
٦٥ ص
(٣)
شروح رساله
٦٧ ص
(٤)
نسخههاى خطى
٦٨ ص
(٥)
جواهر الفرائض
٦٩ ص
(٦)
قسم نخست
٦٩ ص
(٧)
فن نخست در شناخت مراتب وارثان و سهم آنها و احكام آنها
٦٩ ص
(٨)
باب نخست، از فن نخست، از قسم نخست در بيان مراتب وارثان و ترتيب آنها
٦٩ ص
(٩)
فصل در نسبها و مراتب آنها
٧٠ ص
(١٠)
فصل در اسباب و انواع آن
٧٣ ص
(١١)
فصل در موانع ارث
٧٧ ص
(١٢)
باب دوم تفصيل سهام و چگونگى تقسيم كردن
٧٨ ص
(١٣)
فصل مقدار فروض / سهام قرآنى
٧٨ ص
(١٤)
فصل
٨٠ ص
(١٥)
فصل
٩٠ ص
(١٦)
ارث جنين
٩٠ ص
(١٧)
ارث خنثا
٩٠ ص
(١٨)
ارث انسان دو سر
٩٢ ص
(١٩)
ارث فرزند زن لعان شده و زنا زاده
٩٢ ص
(٢٠)
حكم انسان پيدا شده و انسان مشكوك
٩٢ ص
(٢١)
فصل
٩٣ ص
(٢٢)
حبوه و طعمه
٩٤ ص
(٢٣)
وارث گمشده
٩٥ ص
(٢٤)
فصل در غرق شدگان و زير آوار ماندگان
٩٦ ص
(٢٥)
فن دوم از قسم نخست احكام وصيتها و اقرارهاى مربوط به ارث
١٠١ ص
(٢٦)
باب نخست وصيتها
١٠١ ص
(٢٧)
باب دوم اقرارها
١٠٣ ص
(٢٨)
فصل
١٠٣ ص
(٢٩)
فصل
١٠٤ ص
(٣٠)
قسمت دوم در چگونگى تحصيص تقسيم ارث با مراعات تصحيح سهام
١٠٦ ص
(٣١)
قاعده
١٠٦ ص
(٣٢)
مقدمه
١٠٧ ص
(٣٣)
تتمه مقدمه پيرامون كيفيت بدست آوردن نسبتهاى چهارگانه فوق
١٠٧ ص
(٣٤)
فصل درباره كيفيت به دست آوردن كوچكترين مخرج مشترك ميان دو عدد مختلف
١٠٨ ص
(٣٥)
فصل كيفيت به دست آوردن كوچكترين مخرج مشترك ميان سه عدد يا بيشتر
١٠٩ ص
(٣٦)
فصل پيرامون اقسام عدد
١١٠ ص
(٣٧)
باب نخست درچگونگى تقسيم تركه بر ورثه باسهام صحيح
١٢١ ص
(٣٨)
فصل
١٢٧ ص
(٣٩)
فصل
١٣٤ ص
(٤٠)
فصل
١٣٨ ص
(٤١)
باب دوم در مناسخات
١٣٨ ص
(٤٢)
باب سوم درنمونههايى از تقسيم تركههاى زير آوارماندگان وكسانى كه درحكم ايشان هستند
١٤٣ ص
(٤٣)
باب چهارم درنمونه هايى از اقرارها
١٤٩ ص
(٤٤)
باب پنجم دراستخراج وصيتهاى مبهم و ذكر نمونههايى از آن
١٥٠ ص
(٤٥)
فصل
١٥٥ ص
(٤٦)
تمرين
١٥٧ ص

جواهر الفرایض در ارث (ترجمه) - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٤٠ - باب دوم در مناسخات


مى‌كنيم، و نصيب ميّت دوم از ارث ميّت اول به گونه‌اى قرار داده مى‌شود كه بر وارثان وى به طور صحيح و بدون كسر قابل قسمت باشد حال وقتى وارثان ميت دوم را با وارثان ميّت اوّل مقايسه مى‌كنيم از چهار حال بيرون نيست:

الف) وارث و استحقاق هر دو متّحد است يعنى وارثان ميّت دوم همان وارثان ميّت اوّل هستند، و جهت ارث بردن آنها از ميّت دوم همان جهت ارث بردن آنها از ميّت اوّل است مانند أخوّت. به ديگر سخن وارثان دوم همان وارثان اوّل هستند بدون اختلاف درقسمت.

دراين صورت قانون اين است كه اموال هر دو ميّت بسان فريضه واحده مى‌باشد يعنى اموال بجا مانده ازهر دو ميّت را روى هم ريخته و يك جا تقسيم مى‌كنيم. مثل اينكه سه برادر و سه خواهر از يك جهت وجود داشته باشند ابتدا يكى از برادران بميرد بعد برادر ديگر بميرد سپس يكى از خواهران بميرد. و در پايان خواهر ديگر بميرد، و در نتيجه يك برادر و يك خواهر بجا بماند اگر برادر و خواهر مادرى باشند به طور مساوى اموال بجامانده از هر چهار ميّت را تقسيم مى‌كنند. و اگر برادر و خواهر پدرى يا مادرى باشند، مذكّر دو برابر مؤنّث برمى دارد.

ب) وارث متّحد است ولى استحقاق مختلف است مثل اينكه مردى بميرد و سه فرزند از خودش بجا گذارد. سپس يكى ازآنها بميرد و غير از دو برادر ياد شده وارث ديگرى نداشته باشد در اينجا جهت استحقاق در فريضه مختلف است زيرا جهت استحقاق در فريضه اوّل، بنوّت است، و در فريضه دوم أخوّت است هرچند وارث متّحد است، يعنى همان دو نفرى كه از ميّت اوّل تحت عنوان بنوّت ارث مى‌برند از ميّت دوم تحت عنوان أخوّت ارث مى‌برند.

ج) عكس صورت پيشين يعنى استحقاق متّحد است و وارث مختلف است مثل اينكه مردى بميرد و دو پسر از خود به جابگذارد. سپس يكى از پسران بميرد و از خود پسرى به جابگذارد دراينجاجهت استحقاق درهر دو فريضه يكى است كه بنوّت باشد زيرا درفريضه اوّل وارث، فرزند ميت است و در فريضه دوم فرزند آن فرزند وارث است.

د) وارث و استحقاق هر دو مختلف است مثل اينك مردى بميرد و از خود همسر، و دختر به جا گذارد.

سپس زن هم بميرد و از خود پسر و دخترى از غير ميّت به جا گذارد دراينجا همان گونه كه مشاهده مى‌شود جهت استحقاق در فريضه اوّل زوجيّت است و در فريضه دوم بنوّت است. همچنين در فريضه اوّل، وارث زن و فرزندان ميت هستند، و درفريضه دوم، وارث، اولاد ميّت هستند.

حال دراين سه صورت گاه مسأله به عمل ديگرى غير از آنچه مسأله اوّل به آن نياز دارد، نياز پيدا مى‌كند [مثلاً قبل از مرگ نفر دوم عمل تنصيف كفايت مى‌كند ولى پس از مرگ نفردوم وباتوجه به وارثان وى نيازمند عمل تربيع مى‌شويم‌] وگاه نياز پيدا نمى‌كند تفصيل مطلب آنكه: به نصيب ميّت‌