چیزى است که بزرگان و انبیا خواستند. ما نمى‌توانیم اشیا راکماهى بشناسیم، معنى‌اش این نیست که ما ماهیت اشیا را نمى‌توانیم بشناسیم، این امر سهلى است. معنایش این است که موجودات را آن طور که هستند، آن طور که موجودات در ربط با مبدا دارند، آن که خواستند ارائه این معناست که اشیا چطور نسبت اشیا به حق چى است؟ ربط حادث به قدیم چى است؟ کلیاتش را فلسفه مى‌گوید، بعضى مراتبش را هم اهل عرفان بیان مى‌کنند. لکن رسیدن به این که این چه ربطى است، چه رابطه‌اى است؟ این که هو معکم اینماکنتم، نحن اقرب الیه منکم این یعنى چه؟ چه جورى است این وضع؟ یعنى پهلوى همیم؟ نزدیک به ما، به این معناست که ما دو نفر نزدیک به همیم یا مسأله دیگرى است؟ اینها مسائلى است که دست ما از آنها تقریباً کوتاه است، لکن ما باید توجه به وظایف داشته باشیم. وقتى ما دستمان به قله نرسید، لااقل رو به قله آن برویم، راه را شروع کنیم ، بیراهه نرویم، کنار نرویم. و راه را اگر شروع کردیم و اخلاص همراه او بود، تزکیه همراه او بود، دستگیرى مى‌شود، خداى تبارک و تعالى دستگیرى مى‌کند و با عنایت او ممکن است که بعضى مراتب حاصل بشود. و ما امیدواریم که خداى تبارک و تعالى در این روز عنایت کند به ما و به ملت و همان طورى که جوان‌هاى ما را متحول کرد و آن نحو متحول کرد که همه مى‌بینید و ما آرزوى آن تحول را داریم، همه ما را متحول کند. و همه آنهایى که راهرو این راه هستند، عنایت بهشان بکند.

با این اراجیف، ملت تغییر نمى‌کند!

من قاصرم از این که راجع به تحولاتى که حاصل شده براى جوان‌هاى ما، حاصل شده است براى ملت ما، بتوانم بگویم که چه جور حاصل شده است، چه تحول بزرگى است، این چه روحى است که اینها پیدا کرده چطور شده است که یکدفعه این جهش پیدا شد. سال‌ها زحمت مى‌خواهد تا به آستانه این امر برسد، چه شد که اینها این طور سریع راه را طى کردند؟ این جز این که انسان بگوید یک عنایت خاصى است از خداى تبارک و تعالى که خدا این عنایت را به اینها کرده است، آنها فداکارى مى‌کنند و او عنایت مى‌کند. و من امیدوارم که انشاء الله این تحول براى همه و همه حاصل بشود.

آن چیزى که من امروز مى‌خواستم عرض کنم، این است که تحولاتى که در دنیا شده است بسیارش را شما یعنى این که در ایران شده است دیدید، بعض تحولات دیگرى هم شده است. اخیراً انسان مى‌بیند که قبلاً هم گاهى بود، اما حالا زیادتر شده است یک تحولى شده است که تحول انسان‌شناسى و اسلام‌شناسى! پیشترها اگر یادتان باشد کارتر ادعا مى‌کرد که ایران اسلام را نمى‌داند! حالا دارند همه ادعا مى‌کنند! مقامات امریکایى هم همین مطلب را مى‌گویند که اینها اسلام را درست نمى‌دانند! قبلاً بگین هم این حرف را مى‌زد! حالا داخل و خارج هم این حرف‌ها را مى‌زنند! من نمى‌دانم کى اینها خواهند عروه الوثقى را حاشیه کنند؟ و نکته این که این اخیراً یک حرکت خاصى پیدا شده است، سابق بود اما به این شدت نبود، سابق حرکاتى بود اما اخیرا در داخل و خارج یک حرکت خاصى پیدا شده و همه حرکت به این که بیاییم ما صلح کنیم. این نکته چى است؟ این