ختم نبوت - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧١

تا قرن هفتم هجری حق اجتهاد محفوظ و باب آن مفتوح بود . در این قرن به‌ علل خاص تاریخی با یک شورا و اجماع ساختگی این حق از علما سلب گردید و علما مجبور شدند که برای همیشه از نظریات علمای قرن دوم و سوم هجری‌ تبعیت کنند ، و از اینجا مساله حصر مذاهب فقهی به مذاهب چهارگانه‌ معروف به وجود آمد . سد باب اجتهاد یک فاجعه بزرگ در جهان اسلام به شمار می‌رود و شاید تا حدودی عکس‌العمل یک سلسله اجتهادهای افراطی بود و به هر حال جمودها و رکودها در فقه اسلامی از آن وقت آغاز گردید . سد باب اجتهاد در میان اهل تسنن صورت گرفت و مستقیما به جهان شیعه‌ مربوط نبود ، اما خواه ناخواه در جهان شیعه نیز اثر نامطلوب گذاشت . در فقه شیعه پس از قرن هفتم بینشها و دیدهای عمیقی پیدا شده و در بعضی‌ قسمتها تحولات وسیعی رخ داده است . در عین حال نمی‌توان انکار کرد که در این سیستم فقهی نیز تمایل به طرح مسائل به صورت هفت قرن پیش و گریز از مواجهه با مسائل مورد احتیاج روز و بی میلی به کشف طریقه‌های نوتر و عمیق‌تر ، به شکل واضحی دیده می‌شود . در قرون اخیر با کمال تاسف در میان جوانان و به اصطلاح طبقه روشنفکر مسلمان ، تمایلاتی در جهت غرب گرایی و نفی اصالتهای شرقی و اسلامی و تسلیم و تقلید در بست از " ایسم " های غربی پدید آمده است و بدبختانه‌ این گرایش در حال گسترش است ، ولی خوشبختانه احساس می‌شود که طلیعه‌ یک بیداری و آگاهی در برابر این گونه تمایلات کورکورانه و خواب آلود آشکار می‌شود .