. ٣ اسلام هرگز به شکل و صورت و ظاهر زندگی نپرداخته است . تعلیمات‌ اسلامی همه متوجه روح و معنی و راهی است که بشر را به آن هدفها و معانی‌ می‌رساند . اسلام هدفها و معانی و ارائه طریقه رسیدن به آن هدفها و معانی‌ را در قلمرو خود گرفته و بشر را در غیر این امر آزاد گذاشته است و به‌ این وسیله از هر گونه تصادمی با توسعه تمدن و فرهنگ پرهیز کرده است . در اسلام یک وسیله مادی و یک شکل ظاهری نمی‌توان یافت که جنبه " تقدس " داشته باشد و مسلمان وظیفه خود بداند که آن شکل و ظاهر را حفظ نماید ، از این رو ، پرهیز از تصادم با مظاهر توسعه علم و تمدن یکی از جهاتی است که کار انطباق این دین را با مقتضیات زمان آسان کرده و مانع‌ بزرگ جاوید ماندن را از میان بر می‌دارد . . ٤ رمز دیگر خاتمیت و جاودانی بودن این دین که آن نیز از