كبيره است " (٤٦) حديث سازان در جلد پنجم الغدير نام ٧٠٠ راوى از بزرگان عامه برده شده است كه همگى آنها - به تصريح علماى جرح و تعديل اهل سنت - كذاب بوده‌اند. روايات و احاديثى كه اين ٧٠٠ نفر ساخته‌اند در تمامى كتب اهل سنت پراكنده است. تنها ٤٣ نفر از اين ٧٠٠ راوى، تعداد چهار صد و هشت هزار و ششصد و هشتاد و چهار (٤٠٨٦٨٤) حديث ساخته‌اند. اين ٧٠٠ نفر غير از آن كذابهايى هستند كه در كتب معتبر عامه از آنها به عنوان افراد موثق ياد شده است. شمار اين كذابهاى موثق! نيز كم نيسته. در كتب اهل سنت افرادى به عنوان ثقه و مورد اعتماد معرفى شده‌اند كه در جنايت و تبهكارى ضرب المثل تاريخ هستند. ما در اين جا به معرفى چند چهره برجسته در ميان اين روات مىپردازيم:
آدمكشان مورد اعتماد!
١ - زياد بن ابيه. وى كسى است كه مردم را در مسجد كوفه گرد مىآورد و از آنها مىخواست كه بن على (ع) دشنام بدهند. (٤٧) آورده‌اند كه در يك روز دست و پاى هشتاد نفر را در اين مسجد قطع نمود. (٤٨) با اين وجود خليفة بن خياط، زياد بن ابيه را از جمله زهاد دانسته و احمد بن صالح گفته است: " زياد بن ابيه متهم به دروغگويى نيست ". (٤٩) ٢ - عمر بن سعد. مسلمانى بر روى زمين نيست كه خباثتها و كشتارهاى * (هامش) * (٤٦) تحذير الخواص ص ٢١.
(٤٧) المحاسن والمساوى ج ١ / ٣٩، مروج الذهب ج ٢ / ٦٩، كامل ابن اثير ج ٣ / ١٨٣، شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ج ١ / ٢٨٦ ط قديم [= ج ٣ / ١٩٩ ط جديد].
(٤٨) كامل ابن اثير ج ٣ / ١٨٣، شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ج ١ / ٢٨٦ ط قديم [= ج ٣ / ١٩٩ ط جديد]. ما در باره زياد بن ابيه و جنايات او باز هم سخنى ذيل معرفى مطالب جلد يازدهم الغدير خواهيم داشت.
(٤٩) تاريخ ابن عساكر ج ٥ / ٤٠٦، ٤١٤. (*)

(٨٩)