گفتگوي تمدن ها - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٨١
٣ / ٤
جدالگرى
قرآن
پس درباره ايشان ، جز به صورت ظاهرْ جدال مكن [١] و در مورد آنها از هيچ كس جويا مشو .
حديث
٤٥.رسول خدا صلى الله عليه و آله : جدالگرى را رها كنيد؛ زيرا حكمت ، با جدل فهميده نمى شود و از فتنه اش ايمنى نيست .
٤٦.رسول خدا صلى الله عليه و آله : بنده اى ايمانش كمال نمى گيرد ، جز آن كه جدالگرى را رها كند؛ گرچه بر حق باشد .
٤٧.رسول خدا صلى الله عليه و آله : باپرواترين مردم ، كسى است كه جدالگرى را گرچه برحق باشد ، رها كند .
٤٨.رسول خدا صلى الله عليه و آله : سه چيز است كه هركس با داشتن آن سه چيز خدا را ملاقات كند ، از هر درى كه بخواهد ، وارد بهشت مى شود : كسى كه خوش اخلاق باشد؛ در آشكار و نهان از خدا بترسد؛ و جدالگرى را گرچه بر حق باشد ، رها سازد .
٤٩.رسول خدا صلى الله عليه و آله : اگر كسى جدالگرى را در صورتى كه برحق باشد ، ترك كند ، خداوند ، خانه اى براى وى در بالاترين نقطه بهشت خواهد ساخت ، و اگر كسى جدالگرى را در صورتى كه بر باطل است، ترك كند ، خداوند، خانه اى در بيرون بهشت براى وى خواهد ساخت .
[١] در دو فصل گذشته بحث «آداب و آفت هاى گفتگو» را بيان كرديم . با توجّه به آن مطالب ، اگر در «مراء» آداب گفتگو مراعات شود و از آفت هاى آن پرهيز گردد ، چيز قابل قبول خواهد بود ، و گرنه غيرقابل قبول است . اگر اصول ياد شده در «مراء» مراعات گردد ، مراء به ابزارى براى تبيين حقيقت ، بدل خواهد شد .