زندگى انسان پيشنهاد كرده اند ، مورد بررسى قرار دهند ، اسلام را به عنوان تمدن برتر براى انسان ، برخواهند گزيد . بر همين اساس است كه قرآن ، فرمانروايى تمدن اسلامى را بر جهان در آينده پيشگويى مى كند .

پافشارى بر برخورد انديشه ها

امام على عليه السلام در تشويق به تبادل آرا و نقش آن در از بين بردن اختلاف ها و دستيابى به انديشه درست مى گويد : اِضرِبوا بَعضَ الرَّأيِ بِبَعضٍ يَتَوَلَّدُ مِنهُ الصَّوابُ . [١] پاره اى از ديدگاه ها را با پاره اى ديگر نقد كنيد تا انديشه درست از آن برآيد . در كلام ديگرى كه برخاسته از آگاهى و بينش است ، مى فرمايد : [٢] آن كه بر آراى گوناگون خوش آمد گويد ، بر جاهاى اشتباه آگاهى پيدا مى كند .

زيان هاى روى برتابى از گفتگو

امامان معصوم عليهم السلام ، در كنار پافشارى بر چالش افكار براى دستيابى به انديشه درست ، به شدّت از فرجام استبداد به رأى و روى برتافتن از گفتگو براى دستيابى به افكار درست و استوارسازى آنها ، برحذر داشته اند . در ذيل ، به نمونه هايى از سخنان آنان در اين حوزه ، اشاره مى كنيم :

[١] ميزان الحكمة ، ح ٦٨٣٣؛ غرر الحكم ، ح ٢٥٦٩ .[٢] الكافي ، ج ٨ ، ص ٢٢؛ كتاب من لايحضره الفقيه ، ج ٤ ، ص ٣٨٨ (ح ٥٨٣٤)؛ خصائص الأئمة عليهم السلام ، ص ١١٠؛ مَنِ استَقبَلَ وُجوهَ الآراءِ عَرَفَ مَواقِعَ الخَطَأَ .نهج البلاغة ، حكمت ١٧٣ .