عوام و خواص از ديدگاه امام خمينى(ره) - شیداییان، حسین - الصفحة ١٢
مربوط به زندگى خويش را ندارند؛ بايد از فتاواى فقها پيروى نمايند.
حضرت امام حسن عسگرىعليهالسلام ضمن برشمردن شاخصههاى مطلوب يك فقيه از كسانى كه بايد از فتاواى فقها پيروى كنند با لفظ «عوام» ياد فرموده است:
... فَأَمَّا مَنْ كانَ مِنَ الْفُقَهاءِ صائِناً لِنَفْسِهِ، حافِظاً لَدِينِهِ مُخالِفاً عَلى هَواهُ مُطيعاً لِأَمْرِ مَوْلاهُ، فَلِلْعَوامِ أَنْ يُقَلِّدُوهُ «١» ... امّا از ميان فقيهان، شخصى كه خود نگهدار، دين دار، مخالف هوى و هوس، مطيع امر مولاى خويش باشد بر تمام مردم (غير فقيه) واجب است كه از او تقليد كنند.
با توجه به اين حديثِ شريف و لفظ «عوام» كه مرادِ آن، كسانى هستند كه از مسائل فقهى و شرعى بىاطلاع هستند؛ مىتوان عالمان و فقيهان را در قلمرو مسائل فقهى «خواص» ناميد.
٤- عوام و خواص در آداب دينى در انجام فرائض دينى هم، مردم به چند گروه تقسيم مىشوند گروهى به ظواهر دستورات عمل مىكنند و برخى به باطن اعمال توجه دارند؛ برخى در گروه عوام مىگنجند و برخى در سلك خواص مىباشند.
١/ ٤- روزه: آيتالله حاج ميرزا جواد ملكى تبريزى قدس سره در كتاب اخلاقى و سير سلوكِ «المراقبات» درباره روزه ماه مبارك رمضان و تقسيمبندى مردم؛ در اين باره مىفرمايد:
بارى، روزه بر سه گونه است: