کلیات فقه اسلامی - علی نوری، علیرضا - الصفحة ٩٥ - نماز مظهر آزادگی

خلاصه‌

از نيازهاى ثابت انسان، پرستش خداوند است و فقه عبادى احكام اين پرستش را بيان مى‌كند.

ويژگى‌هاى مشترك عبادات عبارتند از: ياد حق و ايجاد روحيه تعبد، برخوردارى از جنبه‌هاى عقلى و حسى يعنى پرستش خداوند با عقل و فكر و اعضاى ظاهرى؛ و برخوردارى از جنبه اجتماعى عبادات كه به تحكيم پيوندهاى اجتماعى و برادرانه ميان افراد مى‌انجامد.

طهارت، شرط صحت نماز و طواف است و بر دو قسم مى‌باشد؛ طهارت از خبث يعنى پاكى بدن و لباس از نجاسات و طهارت از حدث كه به سبب وضو، غسل و تيمم حاصل مى‌شود. وضو و غسل به دو شكل ترتيبى و ارتماسى قابل انجام است. غسل دو نوع واجب و مستحب دارد؛ غسل‌هاى واجب هفت تاست و غسل‌هاى مستحب سه قسم است: غسل‌هاى زمانى، مكانى و فعلى.

نماز نيز بر دو نوع واجب و مستحب است؛ نمازهاى واجب شش تاست كه از شاخص‌ترين آنها نمازهاى روزانه است.

نماز جمعه از نمازهاى روزانه شمرده مى‌شود كه به جاى نماز ظهر در روز جمعه خوانده مى‌شود. و داراى دو خطبه است كه توسط امام قبل از نماز ايراد مى‌گردد. نماز آيات نيز دو ركعت است و در هر ركعتى پنج ركوع دارد.

نمازهاى نافله زياد است. بخشى از آنها عبارتند از: نوافل شبانه‌روزى، نماز استسقاء و نماز عيد فطر و قربان. در نماز استسقاء، مردم سه روز روزه مى‌گيرند و بعد به صحرا رفته، نماز باران را مانند نماز عيد برگزار مى‌كنند.

نماز عيد دو ركعت است؛ با پنچ قنوت در ركعت اول و چهار قنوت در ركعت دوم تعداد نمازهاى مستحبى در اسلام زياد است و اين، نشان لزوم حضور چشم‌گير نماز در جامعه است.

نماز كامل نمازى است كه با حضور قلب انجام گيرد. نماز با رعايت حقوق اجتماعى پيوند دارد و نمازگزار مى‌بايد از هر گونه زمين، فرش و لباس غصبى پرهيز نمايد.