کلیات فقه اسلامی - علی نوری، علیرضا - الصفحة ١٠٥ - بعد اقتصادي حج

پيشواى حق روند و پايدارى خودشان را نسبت به اطاعت و يارى از او به اثبات رسانند.

امام باقر ٧ مى‌فرمايد:

«تَمامُ الحَجِّ لِقاءُ الامامِ» [١]

تماميت حج به ملاقات با امام است.

همچنين آن حضرت ٧ مى‌فرمايد:

همانا به مردم فرمان داده شده كه بيايند و دور اين سنگ‌ها طواف كنند و سپس نزد ما آيند و اعتقادشان را به ولايت و رهبرى اعلام كرده و پايداريشان را در يارى ما عرضه دارند. [٢]

از اين گونه روايات استفاده مى‌شود كه حج بى‌ولايت، ناقص و ابتر است؛ حجى است صورى، بى‌روح و عارى از حقيقت.

آرى، حجى كه با تولّى استكبار و تولى هر نوع رهبرى غير الهى و غير مشروع برگزار شود، مسخ شده و جاهلى است.

بعد اقتصادى حج‌

ملت‌هاى مسلمان مى‌توانند- بدون اين‌كه آسيبى به قداست و معنويت حج برسد- با ارائه مظاهر رشد اقتصادى و نمونه كالاهاى توليدى خود در ايام حج، همه مسلمانان را در جريان وضع كلى اقتصادى جهان اسلام قرار دهند و سطح توليد و رشد اقتصادى را از نظر كمى و كيفى به اطلاع همگان برسانند و از اين رهگذر زمينه‌هاى هم‌فكرى و تعاون و مشاركت‌هاى اقتصادى را در ميان ملل مسلمان فراهم و در بالا بردن رشد اقتصادى كشورهاى عقب افتاده مسلمان و در حال رشد، كمك نمايند. به اين ترتيب در ايام حج، نمايشگاه عظيمى از فرآورده‌هاى كشاورزى و صنعتى مسلمانان از كشورهاى مختلف تشكيل مى‌گردد و جامعه بزرگ اسلامى مى‌تواند از اين رهگذر، از يك بازار مشترك و بين‌الملل اسلامى بر خوردار گردد.

[١] - بحارالانوار، ج ٩٩، ص ٣٧٤

[٢] - همان