کلیات فقه اسلامی - علی نوری، علیرضا - الصفحة ٨٥ - وجود قواعد کنترل کننده

درس ششم

فقه عبادى (١)

(طهارت- نماز)

ابتدا به عنوان مقدمه به توضيح انواع فقه مى‌پردازيم:

فقه عبادى؛ عبادت رابطه انسان با خداوند است و فقه عبادى احكام اين رابطه را تبيين مى‌كند. به عنوان مثال، نماز و حج نوعى عبادتند و در فقه عبادى انواع نماز و حج، كيفيّت انجام آنها و شرايط و موانع صحتشان بررسى مى‌شود.

فقه سياسى؛ آن دسته از مسائلى كه پاسخ‌گوى نيازهاى فرد و اجتماع در زمينه حكومت، رهبرى، صلح، جهاد، تولى و تبرى‌، حقوق بين الملل و ... مى‌باشد، فقه سياسى نام دارد.

فقه اقتصادى؛ آن بخش از احكامى كه اسباب و منابع مالكيت فرد و اجتماع و حدود آن را تبيين و موجب تعديل و توزيع ثروت ميان افراد جامعه مى‌گردد، فقه اقتصادى شمرده مى‌شود. به عنوان مثال، مسائلى از قبيل بيع، مضاربه، هبه و احياى زمين از اسباب مالكيّتند و كيفيت انجام آنها و شرايط صحّتشان در فقه اقتصادى تبيين مى‌گردد، همچنين ارث نيز از اسباب مالكيت بوده و بيانگر سهم وارثان از دارايى ميّت است و موجب توزيع ثروت ميان آنان مى‌شود.

فقه خانواده؛ خانواده كوچك‌ترين واحد اجتماعى است كه از زن و مرد و فرزندانشان تشكيل مى‌شود. قوانينى كه حقوق زن و مرد و فرزندان را مشخص مى‌كند، فقه خانوادگى نام دارد.

فقه قضا و جزا؛ آن بخش از احكام كه به طور مستقيم در جلوگيرى از تجاوز به حقوق مردم و برقرارى امنيت و آرامش در جامعه نقش داشته، كيفر مجرمان را مشخص مى‌كند، حقوق قضا و جزا شمرده مى‌شود؛ مانند احكامى كه حكم زناكار و قاتل را معيّن نموده و