کلیات فقه اسلامی - علی نوری، علیرضا - الصفحة ٢٣٥ - دیات

خلاصه‌

انواع كيفر عبارتند از: كيفر وجدان به شكل ملامت و سرزنش؛ كيفر طبيعى همانند ابتلاى زناكار به بيمارى‌هاى جنسى؛ كيفر اخروى و كيفرهاى دنيوى كه در اسلام به شكل حدود، قصاص و ديات براى انواع جرم‌ها تعيين شده است. اجراى كيفرهاى اسلامى بيش از چهل روز باران، براى جامعه فايده دارد.

اجرا حدود در اسلام، رحمت الهى را در پى دارد، انواع حد عبارت است از: ١- قتل براى زناى با محارم و زناى به عنف، ناسزاگويى به معصومين، ادعاى پيامبرى، انجام سحر و جادوگرى، محاربه، ارتداد فطرى و ملى. ٢- سنگسار كردن براى زناى مرد و زن محصن. ٣- صد تازيانه براى زناى غير محصنه. ٤- هشتاد تازيانه براى شراب‌خوارى و افترا زدن به زن پاكدامن. ٥- بريدن چهار انگشت براى دزدى.

در صورت وجود شبهه و عدم ثبوت كامل جرم، به قاعده درء حد، كيفر اجرا نمى‌شود.

موجبات قصاص عبارت است از قتل و ايراد نقص عضو يا جراحت و هر كدام از اين‌ها يا عمدى است يا شبه عمد يا خطاى محض. قتل عمد، قصاص و شبه عمد ديه در پى دارد و قتل خطاى محض موجب ديه بر عاقله است كه عبارتند از عصبه، معتق، ضامن الجريره و امام معصوم ٧.

ديه يا خونبها، مالى است كه مجرمين در برابر جرائم خود بايد بپردازند. ديه قتل عمد يكى از شش چيز است: ١٠٠ شتر داخل در ٦ سال، ٢٠٠ گاو، ١٠٠٠ گوسفند، ٢٠٠ دست لباس، ١٠٠٠ دينار مسكوك، ١٠٠٠٠ درهم مسكوك. در قتل شبه عمد و خطايى نيز ميزان همين مقدار است البته اگر براى پرداخت ديه شتر را انتخاب كند، در سن و سال شتر تخفيف داده شده است.

ديه زن مسلمان نصف ديه مرد است. و در ماه‌هاى حرام ١٣ ديه افزوده مى‌شود.