بیت المال و حقوق آن
(١)
پیشگفتار
٩ ص
(٢)
مقدمه
١١ ص
(٣)
1 تعریف بیت المال
١٥ ص
(٤)
2 تاریخچه پیدایش بیت المال
١٧ ص
(٥)
3 اهمیت بیت المال
٢١ ص
(٦)
1 زکات
٣٠ ص
(٧)
2 خمس
٣٧ ص
(٨)
3 جزیه
٤٠ ص
(٩)
4 خراج
٤٣ ص
(١٠)
5 انفال دولتی
٤٧ ص
(١١)
6 املاک دولتی
٤٩ ص
(١٢)
7 عشور
٥١ ص
(١٣)
8 هدیه
٥٥ ص
(١٤)
9 مالیات
٥٧ ص
(١٥)
1 امانتداری
٦٠ ص
(١٦)
2 علاقمندی به عمران و آبادانی
٦٢ ص
(١٧)
3 نگه نداشتن جانب خویشاوندان
٦٤ ص
(١٨)
4 نرمخویی
٦٦ ص
(١٩)
الف راه هرگونه استفاده شخصی از بیت المال بسته است
٧١ ص
(٢٠)
ب اتلاف بیت المال موجب ضمان است
٧٥ ص
(٢١)
ج اسراف بیت المال ممنوع است
٧٧ ص
(٢٢)
1 بازنگری در روشهای آموزش مفاهیم اخلاقی و دینی
٨٧ ص
(٢٣)
2 افزایش آگاهیهای عمومی
٨٨ ص
(٢٤)
3 وضع مقررات سخت
٨٩ ص
(٢٥)
4 گزینش متصدیان شایسته
٩٠ ص
(٢٦)
1 خیانت
٩٣ ص
(٢٧)
2 سوء مدیریت
١٠١ ص
(٢٨)
3 اسراف و تبذیر
١٠٢ ص
(٢٩)
1 سلب شدن اعتماد همگانی از متصدیان
١١٢ ص
(٣٠)
2 از میان رفتن ثروتها و تخریب منابع ملی
١١٣ ص
(٣١)
3 پیدایش نارضایتی و بروز شورش میان مردم
١١٥ ص
(٣٢)
منابع و ماخذ
١١٧ ص

بیت المال و حقوق آن - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٦٥ - ٣ نگه نداشتن جانب خویشاوندان

الباطِلَ عَنْ مَظْلِمَتِهِما» [١]

به خدا سوگند اگر حسن و حسين هم آنچه را كه تو انجام داده‌اى انجام مى‌دادند، رابطه‌ام را با آنها قطع مى‌كردم و در اراده من اثرى نمى‌توانستند بگذارند تا آنكه حق را از آن دو مى‌گرفتم و باطل رسيده از ستم آنها را برطرف مى‌ساختم.

آن حضرت در نامه‌اى خطاب به يكى از كارگزارانش كه گويا اموال بيت‌المال را ميان خويشاوندانش تقسيم كرده بود، چنين نوشته است:

درباره تو خبرى دريافت داشته‌ام كه اگر درست باشد و تو چنان كرده باشى خدايت را به خشم آورده‌اى و امام خويش را غضبناك كرده‌اى. شنيده‌ام كه تو اموال مسلمانان را كه با ضرب نيزه و تاخت اسبان و ريختن خونشان (در هنگام جهاد) گرد آمده است، بر سر اعراب خويشاوند خود تقسيم كرده‌اى. سوگند به خدايى كه دانه را شكافته و انسان را آفريد، اگر اين گزارش درست باشد، خود را در نظر من پست مى‌يابى و ارزش خويش را نزد من ناچيز مى‌بينى.

پس حق پروردگارت را بزرگ بشمار و دنيايت را با كاستن دينت آباد مكن كه در زمره زيانكارترين مردم قرار خواهى گرفت. بدان، كسانى كه نزد تو و نزد مايند، در تقسيم اموال حق يكسان دارند.

پيش من (نيز) بر سر آن مال مى‌آيند و برمى‌گردند. [٢]

درباره شيوه رفتار آن حضرت، به هنگام تقسيم بيت‌المال يكى از


[١] - نهج‌البلاغه، نامۀ ٤١

[٢] - نهج البلاغه، نامۀ ٤٣