بیت المال و حقوق آن
(١)
پیشگفتار
٩ ص
(٢)
مقدمه
١١ ص
(٣)
1 تعریف بیت المال
١٥ ص
(٤)
2 تاریخچه پیدایش بیت المال
١٧ ص
(٥)
3 اهمیت بیت المال
٢١ ص
(٦)
1 زکات
٣٠ ص
(٧)
2 خمس
٣٧ ص
(٨)
3 جزیه
٤٠ ص
(٩)
4 خراج
٤٣ ص
(١٠)
5 انفال دولتی
٤٧ ص
(١١)
6 املاک دولتی
٤٩ ص
(١٢)
7 عشور
٥١ ص
(١٣)
8 هدیه
٥٥ ص
(١٤)
9 مالیات
٥٧ ص
(١٥)
1 امانتداری
٦٠ ص
(١٦)
2 علاقمندی به عمران و آبادانی
٦٢ ص
(١٧)
3 نگه نداشتن جانب خویشاوندان
٦٤ ص
(١٨)
4 نرمخویی
٦٦ ص
(١٩)
الف راه هرگونه استفاده شخصی از بیت المال بسته است
٧١ ص
(٢٠)
ب اتلاف بیت المال موجب ضمان است
٧٥ ص
(٢١)
ج اسراف بیت المال ممنوع است
٧٧ ص
(٢٢)
1 بازنگری در روشهای آموزش مفاهیم اخلاقی و دینی
٨٧ ص
(٢٣)
2 افزایش آگاهیهای عمومی
٨٨ ص
(٢٤)
3 وضع مقررات سخت
٨٩ ص
(٢٥)
4 گزینش متصدیان شایسته
٩٠ ص
(٢٦)
1 خیانت
٩٣ ص
(٢٧)
2 سوء مدیریت
١٠١ ص
(٢٨)
3 اسراف و تبذیر
١٠٢ ص
(٢٩)
1 سلب شدن اعتماد همگانی از متصدیان
١١٢ ص
(٣٠)
2 از میان رفتن ثروتها و تخریب منابع ملی
١١٣ ص
(٣١)
3 پیدایش نارضایتی و بروز شورش میان مردم
١١٥ ص
(٣٢)
منابع و ماخذ
١١٧ ص

بیت المال و حقوق آن - بینش، عبدالحسین - الصفحة ١٠٣ - ٣ اسراف و تبذیر

بدهيد و اسراف مكنيد كه خدا مسرفان را دوست نمى‌دارد.

(واتِ ذَا القُرْبى‌ حَقَّهُ وَالْمِسْكينَ وَابْنَ السَّبيلِ وَ لا تُبَذِّرْ تَبْذيراً، إِنَّ الْمُبَذِّرينَ كانُوا اخْوانَ الشَّياطينِ وَ كانَ الشَّيْطانُ لِرَبِّهِ كَفُوراً) (١)

حقوق خويشاوندان و ارحام را ادا كن و فقيران و رهگذران بيچاره را به حق خودشان برسان و هرگز اسراف روا مدار، همانا اسرافكاران برادران شيطانند و شيطان سخت كفران نعمت پروردگار خود كرد.

با كمال تأسف امروزه ديده مى‌شود كه بيشتر جوامع و دولت‌هاى اسلامى، با آن كه با عفريت فقر دست به گريبانند، به اين آفت اخلاقى و اجتماعى دچار بوده و هستند؛ و بيت‌المال مسلمانان در اين ميان بيشترين زيان را متحمل شده است. پولى كه بايد در راه عمران و آبادانى كشورها خرج شود صرف دربارهاى بى‌خاصيت و زرق و برق در و ديوار كاخ‌ها و گُل و چمن باغ‌ها و بستان‌هاى خلفا و پادشاهان و وزيران و اميران گرديده است. برپا سازى ميهمانى‌هاى خصوصى و برگزارى مراسم پرهزينه عزا و عروسى به‌حساب بيت‌المال و اموال عمومى، پيوسته در ميان حكمرانان اسلامى كه بايد مظهر زهد و پارسايى باشند، رايج بوده است.

در اينجا براى روشن شدن هر چه بيشتر اين واقعيت تلخ و پديده ناخوشايند به نمونه‌هايى از تاريخ اشاره مى‌شود.

دارالخلافه [بغداد] و متعلقاتش در وسعت به اندازه يك شهر مستقل بود. اصطخرى گويد كاخ‌ها و باغ و بستان‌هاى خليفه

----------------------------------‌

(١) - اسرى (١٧)، آيات ٢٦ و ٢٧