بیت المال و حقوق آن
(١)
پیشگفتار
٩ ص
(٢)
مقدمه
١١ ص
(٣)
1 تعریف بیت المال
١٥ ص
(٤)
2 تاریخچه پیدایش بیت المال
١٧ ص
(٥)
3 اهمیت بیت المال
٢١ ص
(٦)
1 زکات
٣٠ ص
(٧)
2 خمس
٣٧ ص
(٨)
3 جزیه
٤٠ ص
(٩)
4 خراج
٤٣ ص
(١٠)
5 انفال دولتی
٤٧ ص
(١١)
6 املاک دولتی
٤٩ ص
(١٢)
7 عشور
٥١ ص
(١٣)
8 هدیه
٥٥ ص
(١٤)
9 مالیات
٥٧ ص
(١٥)
1 امانتداری
٦٠ ص
(١٦)
2 علاقمندی به عمران و آبادانی
٦٢ ص
(١٧)
3 نگه نداشتن جانب خویشاوندان
٦٤ ص
(١٨)
4 نرمخویی
٦٦ ص
(١٩)
الف راه هرگونه استفاده شخصی از بیت المال بسته است
٧١ ص
(٢٠)
ب اتلاف بیت المال موجب ضمان است
٧٥ ص
(٢١)
ج اسراف بیت المال ممنوع است
٧٧ ص
(٢٢)
1 بازنگری در روشهای آموزش مفاهیم اخلاقی و دینی
٨٧ ص
(٢٣)
2 افزایش آگاهیهای عمومی
٨٨ ص
(٢٤)
3 وضع مقررات سخت
٨٩ ص
(٢٥)
4 گزینش متصدیان شایسته
٩٠ ص
(٢٦)
1 خیانت
٩٣ ص
(٢٧)
2 سوء مدیریت
١٠١ ص
(٢٨)
3 اسراف و تبذیر
١٠٢ ص
(٢٩)
1 سلب شدن اعتماد همگانی از متصدیان
١١٢ ص
(٣٠)
2 از میان رفتن ثروتها و تخریب منابع ملی
١١٣ ص
(٣١)
3 پیدایش نارضایتی و بروز شورش میان مردم
١١٥ ص
(٣٢)
منابع و ماخذ
١١٧ ص

بیت المال و حقوق آن - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٨٧ - ١ بازنگری در روشهای آموزش مفاهیم اخلاقی و دینی

امير مؤمنان ٧ درباره دقت مصرف بيت‌المال به كارگزاران خويش چنين نوشته است:

«أَدِقُّوا أقْلامَكُمْ وَ قارِبُوا بَيْنَ سُطُورَكُمْ. وَاحْذِفُوا عَنّى‌ فُضُولَكُمْ، وَاقْصِدُوا قَصْدَ الْمَعانِىَ وَ ايَّاكُمْ وَالْإِكْثارِ فَإِنَّ بَيْتَ مالِ الْمُسْلِمينِ لا تَحْتَمِلُ الْاضْرارَ» [١]

قلم‌هايتان را تيز كنيد، سطرها را نزديك به هم بنويسيد و از نوشتن عبارات زيادى براى من خوددارى ورزيد و جان كلام را در نظر بگيريد. بر شما باد پرهيز از سخن‌پردازى كه همانا بيت‌المال مسلمانان، تاب زيان رساندن را ندارد.

گذشته از توصيه‌هاى اخلاقى و دينى ياد شده توجه به موارد زير نيز براى نگهدارى اموال بيت‌المال ضرورى است.

١- بازنگرى در روش‌هاى آموزش مفاهيم اخلاقى‌

كدام مسلمانى است كه نداند از ديدگاه دين مبين اسراف و تبذير كارى زشت و نكوهيده است و يا اين‌كه نديده گرفتن حقوق بيت‌المال و خيانت در آن حرام و گناه مى‌باشد؟ پس چرا باز هم اسراف و تبذير و تضييع اموال عمومى در ميان جوامع‌اسلامى رايج است؟ بدون شك وجود اين پديده‌هاى ناپسند و ناخوشايند ناشى از بى‌توجهى و لااباليگرى نسبت به ارزش‌هاى دينى است، ولى سؤال اين است كه منشأ اين بى‌توجهى چيست؟ آيا آن آموزش‌ها ناقص و بى‌اثرند و يا اين كه روش‌هاى القا و


[١] - ميزان الحكمه، ج ٩، ص ٣٠٨. به نقل از بحارالانوار، ج ٧٦، ص ٤٩