خراج مالياتى است كه بر اراضى وضع مى‌گردد. برخى پنداشته‌اند كه خراج همان‌جزيه است ولى بررسى‌هاى دقيق نشان مى‌دهد كه چنين ترادفى ميان اين دو وجود ندارد.

ماوردى درباره خراج و جزيه و تفاوت آن دو مى‌نويسد:

جزيه و خراج دو حقند كه خداوند از مشركان به مسلمانان رسانده است. اين دو در سه مورد با هم مشتركند و در سه مورد تفاوت دارند. اما موارد اشتراكشان اينهاست:

١- هر دو از مشركان و به منظور خوار كردنشان گرفته مى‌شود.

٢- هر دو از اموال فى‌ء هستند و در راه اهل فى‌ء به مصرف مى‌رسند.

٣- هر دو با حلول سال واجب مى‌شوند و نه پيش از آن.

اما مواردى كه بايكديگر تفاوت دارند اينهاست:

١- جزيه به نص قرآن مقرر گرديده، در حالى كه خراج به اجتهاد مقرر شده است.

٢- حداقل ميزان جزيه در شريعت مشخص شده و حداكثر آن با اجتهاد معين مى‌گردد. در حالى كه حداقل و حداكثر خراج هر دو با اجتهاد تعيين مى‌شود.

٣- جزيه با بقاى بر كفر گرفته مى‌شود و با پديد آمدن اسلام ساقط