بیت المال و حقوق آن
(١)
پیشگفتار
٩ ص
(٢)
مقدمه
١١ ص
(٣)
1 تعریف بیت المال
١٥ ص
(٤)
2 تاریخچه پیدایش بیت المال
١٧ ص
(٥)
3 اهمیت بیت المال
٢١ ص
(٦)
1 زکات
٣٠ ص
(٧)
2 خمس
٣٧ ص
(٨)
3 جزیه
٤٠ ص
(٩)
4 خراج
٤٣ ص
(١٠)
5 انفال دولتی
٤٧ ص
(١١)
6 املاک دولتی
٤٩ ص
(١٢)
7 عشور
٥١ ص
(١٣)
8 هدیه
٥٥ ص
(١٤)
9 مالیات
٥٧ ص
(١٥)
1 امانتداری
٦٠ ص
(١٦)
2 علاقمندی به عمران و آبادانی
٦٢ ص
(١٧)
3 نگه نداشتن جانب خویشاوندان
٦٤ ص
(١٨)
4 نرمخویی
٦٦ ص
(١٩)
الف راه هرگونه استفاده شخصی از بیت المال بسته است
٧١ ص
(٢٠)
ب اتلاف بیت المال موجب ضمان است
٧٥ ص
(٢١)
ج اسراف بیت المال ممنوع است
٧٧ ص
(٢٢)
1 بازنگری در روشهای آموزش مفاهیم اخلاقی و دینی
٨٧ ص
(٢٣)
2 افزایش آگاهیهای عمومی
٨٨ ص
(٢٤)
3 وضع مقررات سخت
٨٩ ص
(٢٥)
4 گزینش متصدیان شایسته
٩٠ ص
(٢٦)
1 خیانت
٩٣ ص
(٢٧)
2 سوء مدیریت
١٠١ ص
(٢٨)
3 اسراف و تبذیر
١٠٢ ص
(٢٩)
1 سلب شدن اعتماد همگانی از متصدیان
١١٢ ص
(٣٠)
2 از میان رفتن ثروتها و تخریب منابع ملی
١١٣ ص
(٣١)
3 پیدایش نارضایتی و بروز شورش میان مردم
١١٥ ص
(٣٢)
منابع و ماخذ
١١٧ ص

بیت المال و حقوق آن - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٤٠ - ٣ جزیه

جزيه‌

جزيه سرانه‌اى است كه از سوى مسلمانان بر «اهل ذمه» [١] وضع مى‌گردد. بنا به نقلى زمان تشريع اين قانون به غزوه تبوك برمى‌گردد.

هنگامى كه پيامبر ٦ عازم جنگ با روميان بود و سپاه اسلام در منطقه تبوك اردو زد، آيه زير فرود آمد و حكم گرفتن جزيه را ابلاغ كرد.

(قاتِلُوا الَّذينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الاخِرِ وَ لا يُحَرِّمُونَ ما حَرَّمَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ لا يَدينُونَ دينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذينَ اوتُو الْكِتابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرونَ) [٢]

با كسانى از اهل كتاب كه به خدا و روز قيامت ايمان نمى‌آورند و چيزهايى را كه خدا و پيامبرش حرام كرده است بر خود حرام نمى‌كنند و دين حق را نمى‌پذيرند، جنگ كنيد تا آنگاه كه به دست خود در عين مذلت جزيه بدهند.

پس از آن هر يك از گروه‌هاى اهل كتاب يعنى يهوديان و مسيحيان و نيز مجوسيان كه قصد داشتند بر دين خودشان باقى بمانند، شرايط ذمّه را مى‌پذيرفتند و در حقيقت به تبعيت دولت اسلامى در مى آمدند و سالانه ماليات سرانه‌اى را به عنوان جزيه مى پرداختند. دولت نيز در قبال آنان وظيفه داشت در برابر تهاجم بيگانگان از جان و ناموسشان دفاع كند و محيطى امن و آرام را براى آنها فراهم سازد.


[١] - كفار اهل كتاب را گويند كه با حكومت اسلامى قرار داد پرداخت ماليات بسته باشند و درحمايت آنها قرار گيرند (فرهنگ معارف اسلامى، واژۀ اهل ذمه)

[٢] - توبه (٩)، آيه ٢٩