بیت المال و حقوق آن
(١)
پیشگفتار
٩ ص
(٢)
مقدمه
١١ ص
(٣)
1 تعریف بیت المال
١٥ ص
(٤)
2 تاریخچه پیدایش بیت المال
١٧ ص
(٥)
3 اهمیت بیت المال
٢١ ص
(٦)
1 زکات
٣٠ ص
(٧)
2 خمس
٣٧ ص
(٨)
3 جزیه
٤٠ ص
(٩)
4 خراج
٤٣ ص
(١٠)
5 انفال دولتی
٤٧ ص
(١١)
6 املاک دولتی
٤٩ ص
(١٢)
7 عشور
٥١ ص
(١٣)
8 هدیه
٥٥ ص
(١٤)
9 مالیات
٥٧ ص
(١٥)
1 امانتداری
٦٠ ص
(١٦)
2 علاقمندی به عمران و آبادانی
٦٢ ص
(١٧)
3 نگه نداشتن جانب خویشاوندان
٦٤ ص
(١٨)
4 نرمخویی
٦٦ ص
(١٩)
الف راه هرگونه استفاده شخصی از بیت المال بسته است
٧١ ص
(٢٠)
ب اتلاف بیت المال موجب ضمان است
٧٥ ص
(٢١)
ج اسراف بیت المال ممنوع است
٧٧ ص
(٢٢)
1 بازنگری در روشهای آموزش مفاهیم اخلاقی و دینی
٨٧ ص
(٢٣)
2 افزایش آگاهیهای عمومی
٨٨ ص
(٢٤)
3 وضع مقررات سخت
٨٩ ص
(٢٥)
4 گزینش متصدیان شایسته
٩٠ ص
(٢٦)
1 خیانت
٩٣ ص
(٢٧)
2 سوء مدیریت
١٠١ ص
(٢٨)
3 اسراف و تبذیر
١٠٢ ص
(٢٩)
1 سلب شدن اعتماد همگانی از متصدیان
١١٢ ص
(٣٠)
2 از میان رفتن ثروتها و تخریب منابع ملی
١١٣ ص
(٣١)
3 پیدایش نارضایتی و بروز شورش میان مردم
١١٥ ص
(٣٢)
منابع و ماخذ
١١٧ ص

بیت المال و حقوق آن - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٢٥ - ٣ اهمیت بیت المال

بدوزم، چه پشت شترم زخم شده بود.

رسول خدا ٦ فرمود:

اما حق من از اين گروهه مال تو باشد.

مرد انصارى گفت:

اگر كار به اين سختى است نيازى به آن ندارم.

و آن را ميان غنايم انداخت. [١]

آرى، حتى نخ و سوزن و يك گروهه نخ مويى را هم نمى‌توان بدون اجازه و پيش از تقسيم تصرف كرد. شايد باوركردنى نباشد، اما حقيقت دارد.

امير مؤمنان، على ٧ در پاسخ عبدالله بن زمعه كه از آن حضرت درخواست مالى كرده بود، فرمود:

«إنَّ هذَا المالَ لَيْسَ لى‌ وَ لالَكَ وَ إِنَّما هُوَ فَيْى‌ءٌ لِلْمُسْلِمينَ وَ جَلْبُ أَسْيافِهِمْ، فَإِنْ شَرِكْتَهُمْ فِى حَرْبِهِمْ كانَ لَكَ مِثْلُ حَظِّهِمْ وَ إِلَّا فَجَناةُ أَيْدِيهِمْ لا تَكُونُ لِغَيْرِ أَفْواهِهِمْ» [٢]

اين مال نه از آن من است و نه از آن تو، بلكه غنيمت مسلمانان و دست آورد شمشيرهاى ايشان است. پس اگر با آنها در كارزارشان شريك بوده‌اى تو را هم مانند آنان نصيب و بهره مى‌رسد و اگر نه، چيده دست‌هاى آنان براى دهن‌هاى ديگران نمى‌باشد!


[١] - تاريخ پيامبر اسلام، محمد ابراهيم آيتى، چاپ دوم، ص ٥٦٢، به نقل از سيرۀ ابن هشام، ج ٤، ص ١٣٤-١٣٥

[٢] - نهج البلاغه، فيض الاسلام، خطبۀ ٢٢٣، ص ٧٢٨