بیت المال و حقوق آن
(١)
پیشگفتار
٩ ص
(٢)
مقدمه
١١ ص
(٣)
1 تعریف بیت المال
١٥ ص
(٤)
2 تاریخچه پیدایش بیت المال
١٧ ص
(٥)
3 اهمیت بیت المال
٢١ ص
(٦)
1 زکات
٣٠ ص
(٧)
2 خمس
٣٧ ص
(٨)
3 جزیه
٤٠ ص
(٩)
4 خراج
٤٣ ص
(١٠)
5 انفال دولتی
٤٧ ص
(١١)
6 املاک دولتی
٤٩ ص
(١٢)
7 عشور
٥١ ص
(١٣)
8 هدیه
٥٥ ص
(١٤)
9 مالیات
٥٧ ص
(١٥)
1 امانتداری
٦٠ ص
(١٦)
2 علاقمندی به عمران و آبادانی
٦٢ ص
(١٧)
3 نگه نداشتن جانب خویشاوندان
٦٤ ص
(١٨)
4 نرمخویی
٦٦ ص
(١٩)
الف راه هرگونه استفاده شخصی از بیت المال بسته است
٧١ ص
(٢٠)
ب اتلاف بیت المال موجب ضمان است
٧٥ ص
(٢١)
ج اسراف بیت المال ممنوع است
٧٧ ص
(٢٢)
1 بازنگری در روشهای آموزش مفاهیم اخلاقی و دینی
٨٧ ص
(٢٣)
2 افزایش آگاهیهای عمومی
٨٨ ص
(٢٤)
3 وضع مقررات سخت
٨٩ ص
(٢٥)
4 گزینش متصدیان شایسته
٩٠ ص
(٢٦)
1 خیانت
٩٣ ص
(٢٧)
2 سوء مدیریت
١٠١ ص
(٢٨)
3 اسراف و تبذیر
١٠٢ ص
(٢٩)
1 سلب شدن اعتماد همگانی از متصدیان
١١٢ ص
(٣٠)
2 از میان رفتن ثروتها و تخریب منابع ملی
١١٣ ص
(٣١)
3 پیدایش نارضایتی و بروز شورش میان مردم
١١٥ ص
(٣٢)
منابع و ماخذ
١١٧ ص

بیت المال و حقوق آن - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٩٠ - ٤ گزینش متصدیان شایسته

اما بر اين غلام كه مال بيت‌المال است حدى نيست، برخى از بيت‌المال برخى ديگرى را خورده، اما ديگرى حد دارد؛ و آنگاه دست او را بريد.

از اينجا روشن مى‌شود كه قوانين سخت در اسلام پيش‌بينى شده و يكى از راه‌هاى حفظ بيت‌المال نيز همين است. اگر در جايى ديده شود، كسانى خودسرانه منابع ملى و اموال عمومى را تخريب و غارت مى‌كنند [١] و مورد بازخواست هم قرار نمى‌گيرند، چه تضمينى وجود دارد كه سودجويان دست از اين كار بردارند؟

٤- گزينش متصديان شايسته‌

كسانى كه امرى از امور بيت‌المال را به دست مى‌گيرند، بايد از ويژگى‌هاى شخصيتى و صلاحيت‌هاى اخلاقى خاصى برخوردار باشند.

صرف پذيرفته شدن در يك آزمون و يا طى مدارج علمى و نظامى و جز آن براى اين كار كفايت نمى‌كند. داشتن تخصص و تجربه البته جزو لوازم اوليه و ابتدايى كار است، اما چنين كسانى بايد از ويژگى‌هاى ديگرى نيز برخوردار باشند كه اميرالمؤمنين ٧ در عهدنامه مشهورشان به مالك اشتر آنها را يادآور شده‌اند.


[١] - داستان اين خودسرى‌ها در كشور ما، ايران، بسيار غم‌انگيز و تأسف‌بار است. نمونۀ آن ستمى‌است كه بر درياچۀ هامون روا داشتند. اين درياچه آب شيرين دارد و در گذشته به دليل وجود نيزارهاى گسترده بيشتر روزهاى سال سرسبز بود. پس از انقلاب يك تحصيلكرده آمريكا آمد و طرح پرورش نوعى ماهى را در اين درياچه داد كه «نى» را ريشه كن كرد و يكى از مهم‌ترين منابع درآمد مردم يعنى دامدارى را نابود ساخت؛ و خانۀ اميد پرندگان مهاجر را به ويرانه تبديل كرد. امروزه دولت ناچار شده است تا براى احياى اين درياچه مبالغى هنگفت را هزينه كند