بیت المال و حقوق آن
(١)
پیشگفتار
٩ ص
(٢)
مقدمه
١١ ص
(٣)
1 تعریف بیت المال
١٥ ص
(٤)
2 تاریخچه پیدایش بیت المال
١٧ ص
(٥)
3 اهمیت بیت المال
٢١ ص
(٦)
1 زکات
٣٠ ص
(٧)
2 خمس
٣٧ ص
(٨)
3 جزیه
٤٠ ص
(٩)
4 خراج
٤٣ ص
(١٠)
5 انفال دولتی
٤٧ ص
(١١)
6 املاک دولتی
٤٩ ص
(١٢)
7 عشور
٥١ ص
(١٣)
8 هدیه
٥٥ ص
(١٤)
9 مالیات
٥٧ ص
(١٥)
1 امانتداری
٦٠ ص
(١٦)
2 علاقمندی به عمران و آبادانی
٦٢ ص
(١٧)
3 نگه نداشتن جانب خویشاوندان
٦٤ ص
(١٨)
4 نرمخویی
٦٦ ص
(١٩)
الف راه هرگونه استفاده شخصی از بیت المال بسته است
٧١ ص
(٢٠)
ب اتلاف بیت المال موجب ضمان است
٧٥ ص
(٢١)
ج اسراف بیت المال ممنوع است
٧٧ ص
(٢٢)
1 بازنگری در روشهای آموزش مفاهیم اخلاقی و دینی
٨٧ ص
(٢٣)
2 افزایش آگاهیهای عمومی
٨٨ ص
(٢٤)
3 وضع مقررات سخت
٨٩ ص
(٢٥)
4 گزینش متصدیان شایسته
٩٠ ص
(٢٦)
1 خیانت
٩٣ ص
(٢٧)
2 سوء مدیریت
١٠١ ص
(٢٨)
3 اسراف و تبذیر
١٠٢ ص
(٢٩)
1 سلب شدن اعتماد همگانی از متصدیان
١١٢ ص
(٣٠)
2 از میان رفتن ثروتها و تخریب منابع ملی
١١٣ ص
(٣١)
3 پیدایش نارضایتی و بروز شورش میان مردم
١١٥ ص
(٣٢)
منابع و ماخذ
١١٧ ص

بیت المال و حقوق آن - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٤٨ - ٥ انفال دولتی

باشند و يا اين كه با دست خود آن را تحويل مسلمانان داده باشند.

٢- اموال فى‌ء، يعنى اموالى كه مالكى براى آنها شناخته نشده باشد. از قبيل قله كوه‌ها، بستر رودخانه‌ها، خرابه‌هاى متروكه، آبادى‌هايى كه اهالى‌اش هلاك گرديده‌اند و اموال كسى كه وارث ندارد، املاك پادشاهان در صورتى كه به زور از كسى نگرفته باشند، معادن و چيزهايى از اين قبيل. [١]

قرآن كريم درباره انفال مى‌فرمايد:

(يَسْأَلُونَكَ عَنِ الانْفالِ قُلِ الْأَنْفالُ لِلَّهِ وَالرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ اصْلِحُوا ذاتَ‌بَيْنِكُمْ وَ اطيعوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ انْ كُنْتُمْ مُؤْمِنينَ) [٢]

از تو درباره انفال مى‌پرسند، بگو انفال متعلق به خدا و پيامبر است.

پس اگر مؤمن هستيد، از خداى بترسيد و روابط ميان خود را اصلاح كنيد و از خدا و پيامبرش فرمان بريد.

طبق آيه شريفه، مالكيتِ انفال از آن خدا و پيامبر اوست، اما پس از پيامبر به اعتقاد شيعه به امامان پس از وى انتقال مى‌يابد، از آن جهت كه در مسند امامت قرار دارند. [٣]

روايت‌هاى شيعى حاكى از آن است كه بهره‌بردارى از انفال منوط به اجازه حاكم اسلامى است و به استناد تعلق آن به عموم، هيچ كس نمى‌تواند بطور خودسرانه از آن استفاده كند.


[١] - ر. ك. الميزان فى تفسير القرآن، ج ٩، ص ٥ و ٦؛ تهذيب الاحكام طوسى، ابى جعفر محمد بن الحسن، ج ٤، ص ١٣٢؛ مفردات الفاظ القرآن، راغب اصفهانى واژۀ «نفل»

[٢] - انفال (٨)، آيۀ ١

[٣] - تحريرالوسيله، ج ١، ص ٣٣٦-٣٣٧