بیت المال و حقوق آن
(١)
پیشگفتار
٩ ص
(٢)
مقدمه
١١ ص
(٣)
1 تعریف بیت المال
١٥ ص
(٤)
2 تاریخچه پیدایش بیت المال
١٧ ص
(٥)
3 اهمیت بیت المال
٢١ ص
(٦)
1 زکات
٣٠ ص
(٧)
2 خمس
٣٧ ص
(٨)
3 جزیه
٤٠ ص
(٩)
4 خراج
٤٣ ص
(١٠)
5 انفال دولتی
٤٧ ص
(١١)
6 املاک دولتی
٤٩ ص
(١٢)
7 عشور
٥١ ص
(١٣)
8 هدیه
٥٥ ص
(١٤)
9 مالیات
٥٧ ص
(١٥)
1 امانتداری
٦٠ ص
(١٦)
2 علاقمندی به عمران و آبادانی
٦٢ ص
(١٧)
3 نگه نداشتن جانب خویشاوندان
٦٤ ص
(١٨)
4 نرمخویی
٦٦ ص
(١٩)
الف راه هرگونه استفاده شخصی از بیت المال بسته است
٧١ ص
(٢٠)
ب اتلاف بیت المال موجب ضمان است
٧٥ ص
(٢١)
ج اسراف بیت المال ممنوع است
٧٧ ص
(٢٢)
1 بازنگری در روشهای آموزش مفاهیم اخلاقی و دینی
٨٧ ص
(٢٣)
2 افزایش آگاهیهای عمومی
٨٨ ص
(٢٤)
3 وضع مقررات سخت
٨٩ ص
(٢٥)
4 گزینش متصدیان شایسته
٩٠ ص
(٢٦)
1 خیانت
٩٣ ص
(٢٧)
2 سوء مدیریت
١٠١ ص
(٢٨)
3 اسراف و تبذیر
١٠٢ ص
(٢٩)
1 سلب شدن اعتماد همگانی از متصدیان
١١٢ ص
(٣٠)
2 از میان رفتن ثروتها و تخریب منابع ملی
١١٣ ص
(٣١)
3 پیدایش نارضایتی و بروز شورش میان مردم
١١٥ ص
(٣٢)
منابع و ماخذ
١١٧ ص

بیت المال و حقوق آن - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٧٢ - الف راه هرگونه استفاده شخصی از بیت المال بسته است

دلخواه و بيرون از ضوابط شرعى و قانونى باز كنند. چنانكه يكى از اختلافات ميان معاويه و ابوذر بر سر گفتن «بيت مال الله» و «بيت مال المسلمين» بود. ابوذر مى‌گفت كه تو از آن رو «بيت مال الله» مى‌گويى تا به دلخواه خودت آن را خرج كنى و بگويى كه جواب خدا را در قيامت مى‌دهم. ولى بايد اينها را بيت مال المسلمين خواند و در همين دنيا هم پاسخگو بود. [١]

انسان‌هاى پرهيزگارى چون امير مؤمنان، على ٧ هر نوع استفاده نامشروع و خودسرانه از بيت‌المال را ظلم و غصب مى‌شمرند. آن حضرت در اين باره فرموده است:

«وَاللَّهِ لَانْ أَبيتَ عَلى حَسَكِ السَّعْدانِ مُسَهَّداً، وَ أُجَرَّ فِى الْاغْلالِ مُصَفَّداً، أَحَبُّ الَىَّ مِنْ أَنْ أَلْقَى اللَّهَ وَ رَسُولَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ ظالِمًا لِبَعْضِ الْعِبادِ، وَ غاصِبًا لِشَىْ‌ءٍ مِنْ الْحُطامِ، وَ كَيْفَ أَظْلِمُ أَحَداً لِنَفْسٍ يُسْرِعُ الَى الْبِلى قُفُولُها، وَ يَطُولُ فِى‌الثَّرى‌ حُلُولُها؟!» [٢]

سوگند به خدا اگر شب را بر روى خار سعدان بگذرانم و مرا بسته در غُل‌ها بكشند، دوست‌تر مى‌دارم از اين كه خدا و رسول را در حالى در روز قيامت ملاقات كنم كه بر بعضى از بندگان ستم كرده چيزى از مال دنيا غصب كرده باشم؛ و چگونه به كسى ستم نمايم براى نفسى كه با شتاب به كُهنگى و پوسيدگى بازمى‌گردد و بودنش در زير خاك به‌طول مى‌انجامد؟


[١] - تاريخ گزيده، حمدالله مستوفى، ص ١٨٩

[٢] - نهج‌البلاغه، فيض‌الاسلام، خطبۀ ٢١٥