بیت المال و حقوق آن
(١)
پیشگفتار
٩ ص
(٢)
مقدمه
١١ ص
(٣)
1 تعریف بیت المال
١٥ ص
(٤)
2 تاریخچه پیدایش بیت المال
١٧ ص
(٥)
3 اهمیت بیت المال
٢١ ص
(٦)
1 زکات
٣٠ ص
(٧)
2 خمس
٣٧ ص
(٨)
3 جزیه
٤٠ ص
(٩)
4 خراج
٤٣ ص
(١٠)
5 انفال دولتی
٤٧ ص
(١١)
6 املاک دولتی
٤٩ ص
(١٢)
7 عشور
٥١ ص
(١٣)
8 هدیه
٥٥ ص
(١٤)
9 مالیات
٥٧ ص
(١٥)
1 امانتداری
٦٠ ص
(١٦)
2 علاقمندی به عمران و آبادانی
٦٢ ص
(١٧)
3 نگه نداشتن جانب خویشاوندان
٦٤ ص
(١٨)
4 نرمخویی
٦٦ ص
(١٩)
الف راه هرگونه استفاده شخصی از بیت المال بسته است
٧١ ص
(٢٠)
ب اتلاف بیت المال موجب ضمان است
٧٥ ص
(٢١)
ج اسراف بیت المال ممنوع است
٧٧ ص
(٢٢)
1 بازنگری در روشهای آموزش مفاهیم اخلاقی و دینی
٨٧ ص
(٢٣)
2 افزایش آگاهیهای عمومی
٨٨ ص
(٢٤)
3 وضع مقررات سخت
٨٩ ص
(٢٥)
4 گزینش متصدیان شایسته
٩٠ ص
(٢٦)
1 خیانت
٩٣ ص
(٢٧)
2 سوء مدیریت
١٠١ ص
(٢٨)
3 اسراف و تبذیر
١٠٢ ص
(٢٩)
1 سلب شدن اعتماد همگانی از متصدیان
١١٢ ص
(٣٠)
2 از میان رفتن ثروتها و تخریب منابع ملی
١١٣ ص
(٣١)
3 پیدایش نارضایتی و بروز شورش میان مردم
١١٥ ص
(٣٢)
منابع و ماخذ
١١٧ ص

بیت المال و حقوق آن - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٦٤ - ٣ نگه نداشتن جانب خویشاوندان

آتش سوزان نكند با سپند آنچه كند دود دل دردمند (١)

نگه نداشتن جانب خويشاوندان‌

بدون ترديد رسيدگى به وضعيت مالى خويشاوندان تهيدست يك وظيفه اسلامى است، ولى اين به معناى بيرون رفتن از حدود شرعى، شكستن مرزهاى قانون و استفاده نامشروع از اموال عمومى نيست.

درست است كه در هر حال بخشى از بيت‌المال به نيازمندان اختصاص دارد؛ اما بايد توجه داشت همانگونه كه بيت‌المال با حساب و كتاب و براساس قوانين شرعى جمع‌آورى مى‌شود، خرج كردن آن نيز بايد طبق اصول و ضوابط شرعى باشد.

رفتار امير مؤمنان با برادر تهيدست خود، عقيل، بويژه در اين باره براى كسانى كه بگونه‌اى به بيت‌المال دسترسى دارند نمونه و سرمشق است. به راستى، اگر مسؤول بيت‌المال براى سير كردن شكم برادرزاده‌هايش، نتواند بيش از استحقاق چيزى به آنان بدهد، تحميل هزينه‌هاى اسراف‌آميز چه حكمى دارد؟ اگر شمشير على حتى بر روى دو فرزند عزيزش، حسن و حسين، در صورت خيانت به بيت‌المال كشيده باشد سرنوشت ديگران چه خواهد بود؟

«وَاللَّهِ لَوْ أَنَّ الْحَسَنَ وَالْحُسَيْنَ فَعَلا مِثْلَ الَّذى‌ فَعَلْتَ ما كانَتْ لَهُما عِنْدى‌ هَوادَةٌ وَ لا ظَفِرا مِنّى بِإِرادَةٍ حَتَّى اخُذَ الحَقَّ مِنْهُما وَ أُزيلَ‌

---------------------------------

(١) - كليات سعدى، به اهتمام محمدعلى فروغى، ص ٥٦

[١]


[١]بِیت المال و حقوق آن، صفحه: ٦٤