احکام حقوقی اسلام - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٢٧ - دیه قتل

٢- كسى را به اعتقاد اين كه خونش مباح است يا به اعتقاد قصاص، بكشد، سپس خلاف آن آشكار شود.

٣- به گمان اين كه مقتول، شكار است (به آن تير بزند)، سپس معلوم شود كه انسان بوده است [١].

٤- قتل غير عمدى در تصادفات رانندگى كه مستند به فعل راننده باشد و يا بر اثر تفريط [بى احتياطى، ماهر نبودن و رعايت نكردن راهنمايى رانندگى‌] صورت گيرد. در حكم «شبه عمد» خواهد بود [٢].

ج- قتل خطاى محض: قتل خطاى محض آن است كه فاعل نه قصد انجام كار (موجب قتل) را دارد و نه قصد كشتن كسى را؛ مانند آن كه براى شكار، تيرى رها كند يا سنگى بيندازد، ولى به انسانى بخورد و او را بكشد [٣].

حكم اقسام قتل‌

قتل عمد موجب قصاص مى‌شود. مگر اين كه اولياى مقتول به ديه يا كم‌تر و يا بيش‌تر از آن راضى شوند [٤]. قتل شبه عمد موجب ديه است و شخص جنايت كار بايد ديه را از اموال خود بپردازد [٥]. قتل خطاى محض نيز موجب ديه است، ولى ديه آن را بايد عاقله بپردازد»

. (كه توضيح آن خواهد آمد.)

بيان ديه اقسام سه گانه قتل بدين قرار است:

الف- ديه قتل عمد: يكى از موارد ذيل است:

[١]- تحرير الوسيله، ج ٢، ص ٥٥٤، مسأله ٦

[٢] - همان، ص ٥٦٥، مسأله ٧

[٣] - همان، ص ٥٥٤، مسأله ٧

[٤] - براى توضيح بيش‌تر، ر. ك. به: تحرير الوسيله، ج ٢، ص ٥٣٣-٥٣٤، مسأله ١ و ٢.

[٥] - همان، ص ٥٥٧، مسأله ١٥.

[٦] - همان، ص ٥٥٨، مسأله ٢٢.