احکام حقوقی اسلام - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٢٠ - نقص عضو و جراحت

مى‌شود، خواه قصد ناقص كردن وى را داشته يا نداشته باشد، همچنين اگر به قصد ناقص كردن وى مرتكب جنايتى گردد كه غالباً موجب تلف شدن عضو نمى‌گردد [١].

شرايط قصاص نقص عضو

اين شروط عبارتند از:

١- آنچه در قصاص نفس شرط است در اين جا نيز معتبر مى‌باشد؛ [٢]

٢- برابرى اعضا در سالم بودن؛

٣- برابرى اعضا در اصلى بودن؛

٤- برابرى محل اعضاى مجروح يا بريده شده؛

٥- قصاص موجب تلف شدن جان يا تلف شدن عضوى ديگر نباشد؛

٦- قصاص بيش از اندازه جنايت نشود.

توضيح موارد ياد شده:

١- عضو مورد قصاص و عضو ناقص شده از نظر سالم بودن يا معيوب بودن، بايد يكسان باشد. بنابراين، دست صحيح را به جاى دست از كار افتاده قصاص نمى‌كنند. ولى دست معيوب را مى‌توان به جاى دست سالم قصاص كرد. [٣]

٢- محل عضو در صورت موجود بودن بايد يكسان باشد. بنابراين، دست راست را در برابر دست راست و دست چپ را عوض دست چپ قطع مى‌كنند؛ مگر دست راست يا چپ نداشته باشد كه در اين صورت، دست موجود قصاص مى‌شود. [٤]

٣- عضو اصلى در مقابل عضو زايد- اگر چه محلشان يكى باشد- بريده نمى‌شود.

همچنين عضو زايد در مقابل عضو اصلى در صورت مختلف بودن محلشان، بريده نمى‌شود و اصلى در برابر اصلى در صورت يكى بودن محل، و زيادى در مقابل زيادى‌

[١] - تحريرالوسيله، ج ٢، ص ٥٤٠، مسأله ١

[٢] - همان، مسأله ٤

[٣] - همان، ص ٥٤٠، مسأله ٣

[٤] - همان، ص ٥٤١، مسأله ٦