احکام حقوقی اسلام - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٨٤ - احکام ساختمانها
احكام ساختمان
١- اهل كتاب و هر كه در حكم آن هاست جايز نيست كه در شهرهاى اسلامى معابدى همچون كليساها، صومعهها، آتشكدهها و غير آنها احداث نمايند [١] و در صورت احداث، بر والى مسلمان واجب است كه آنها را از بين ببرد [٢].
٢- در اين حكم، فرقى نيست كه شهر از شهرهايى باشد كه خود مسلمانان آن را بنا نهادهاند مانند بصره، كوفه، بغداد و تهران يا عَنْوَةً (و با غلبه بر دشمن) آنها را فتح كردهاند؛ مانند شهرهاى زيادى از ايران، تركيه و عراق و يا با قرارداد صلح، آن زمينها را متصرف شدهاند. بنابراين، در همه اينها واجب است آنچه را كه احداث كردهاند، از بين برود و ابقاى آن حرام است، چنان كه احداث آنها نيز حرام است و بر واليان- اگر چه ستمگر باشند- واجب است كه از احداث آنها جلوگيرى كنند و آنچه را كه بنا كردهاند از بين ببرند، بويژه با وجود آنچه كه شاهد آن هستيم كه عبارت است از: مفاسد بزرگ دينى و سياسى و خطر بزرگى كه جوانان مسلمان و بلاد مسلمانان را تهديد مىكند [٣].
٣- هر ساختمانى را كه ذمّى تجديد و احداث مىكند جايز نيست كه آن را بر همسايههاى مسلمانش بالاتر قرار دهد، ولى اگر ساختمان مرتفع و بلندى را با ارتفاع و بلندىاش از مسلمان بخرد، مانعى ندارد و مأمور به تخريب آن نمىشود [٤].
٤- اگر مسلمان ساختمانى كوتاهتر از ساختمان ذمّى بنا كند، ذمّى مأمور به تخريب ساختمان خود و مساوى قرار دادن آن نمىشود و همچنين است اگر از ذمّى ساختمانى كوتاهتر بخرد [٥].
[١]- منظور اين است كه حق ندارند معابد جديد احداث كنند و در صورت احداث، تخريب مىشود، ولى معابد موجودشانتخريب نمىگردد.
[٢] - همان، ص ٥٠٤، مسألۀ ١.
[٣] - تحرير الوسيله، ج ٢، ص ٥٠٤، مسألۀ ٢.
[٤] - همان، ص ٥٠٥، مسألۀ ٤.
[٥] - همان، مسألۀ ٦.