دوم نروند. درست همان خط مشيى كه امام حسن عليه السلام برگزيده بود. ليكن وضع دوران يزيد طورى بود كه قيام تنها انتخاب بود و زنده ماندن يعنى قيام نكردن- به دلايلى كه در زير مى‌آيد- معنى نداشت.
علل و موجبات قيام‌ بدون شك قيام امام حسين عليه السلام به عنوان حركتى حساب شده از سوى پيشوايى معصوم معلول عواملى بود كه در حقيقت، به عنوان اهداف و انگيزه‌هاى آن حضرت از اين نهضت مقدس بشمار مى‌رود. اين عوامل از نظر اهميّت و گستره نسبت به ابعاد نهضت، هم سنگ نيستند، آن چنان كه اشاره خواهد شد. مهمترين اين عوامل عبارتند از:
١- اجبار به بيعت‌ نخستين عامل قيام امام حسين عليه السلام عليه حكومت ستمكار يزيد اين بود كه وى امام عليه السلام را مجبور به بيعت كرد و در نخستين اقدامات حكومتى خود به والى مدينه نوشت:
حسين بن على، عبداللّه بن عمر، عبدالرحمان بن ابى بكر و عبداللّه بن زبير را بگير براى بيعت، محكم هم بگير، بدون گذشت. و چنانچه يكى از آنان استنكاف كرد گردنش را بزن و سرش را براى من بفرست. «١» وليد بن عتبه، حاكم مدينه با احضار امام تاريخ تحليلى پيشوايان ١٠١ ٣ - امر به معروف و نهى از منكر ص : ٩٩ حسين عليه السلام به فرماندارى، فرمان يزيد را به وى ابلاغ كرد. امام حسين عليه السلام به اين در خواست با بيانى صريح و منطقى پاسخ منفى داد:
اى امير! ما خاندان نبوت و سرچشمه رسالتيم. خانه ما محل آمد و شد فرشتگان است.
خداوند (آفرينش) را با ما آغاز كرد و پايان كار (رسالت) را بر ما گذاشت، و يزيد مردى بزهكار، شرابخوار و آدم كش است كه فسق و فجور را آشكار ساخته است و كسى چون من با فردى همچون او بيعت نمى‌كند. «٢»