فرزندش روى داد و حكومت را به خود مشغول ساخت- نقش مؤثرى در مصون ماندن حضرت مهدى (عج) از خطرها داشت.
فرستادن فرزند خود به مكّه: امام در سال ٢٥٩ هجرى- يك سال پيش از شهادت خود- حضرت مهدى (عج) را همراه مادر بزرگش در موسم حج به مكّه فرستاد. «١» احتمال مى‌رود اين اقدام امام علاوه بر انجام مناسك حج، به انگيزه دور نگه داشتن وى از ديد جستجوگران حكومت باشد كه در سال آخر زندگى آن حضرت با جدّيت و گستردگى بيشترى در پى دستيابى به فرزند آن گرامى بودند.
وصيت به مادر: امام عسكرى عليه السلام براى انحراف افكار دشمنان، بدون آن كه اسمى از حضرت مهدى (عج) ببرد، مادر خود «حُديث» را وصىّ خويش قرار داد و در اين مسأله به حسين بن على عليه السلام كه خواهرش زينب عليها السلام را وصى خويش قرار داد، تأسّى كرد. «٢» شناساندن به خواص: معرفى حضرت مهدى (عج) به‌عنوان جانشين خود توسط امام عسكرى عليه السلام به دو شكل حضورى و مكاتبه‌اى انجام مى‌گرفت. به‌عنوان نمونه: امام در نامه‌اى كه براى احمد بن اسحاق نوشت او را از تولد فرزندش آگاه ساخت و يادآور شد خواستيم تا خبردار شوى تا خداوند تو را شاد كند، آنسان كه ما را شاد كرد. «٣» تعدادى از چهره‌هاى برجسته شيعه به حضور امام رسيدند؛ در حالى كه چهل نفر ديگر از شيعيان نزد آن حضرت بودند. امام پيش از آن كه آنان سخن بگويند فرمود: شما بدينجا آمده‌ايد تا از حجّت بعد از من بپرسيد. در اين هنگام پسر بچه‌اى را به حاضران نشان داد و فرمود:
اين، پيشواى شما پس از من و جانشين من در ميان شما است. از او فرمان بريد و پس از من دچار پراكندگى نشويد كه هلاكت دينى دامنگيرتان خواهد شد. «٤» ب- فراهم كردن زمينه غيبت حضرت مهدى (عج)