تاريخ تحليلى پيشوايان
 
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص

تاريخ تحليلى پيشوايان - رفیعی، علی - الصفحة ٧٠

در پاسخ اعتراض حجر بن عدىّ نسبت به صلح:
١- «انّى‌ رَأَيْتُ هَوا عُظْمِ النَّاسِ فِى الصُّلْح وَ كَرِهُوا الْحَرْبَ فَلَمْ احِبَّ انْ احْمِلَهُمْ عَلى‌ ما يَكْرَهُونَ فَصالَحْتُ بُقْياً عَلى‌ شيعَتِنا خاصَّةً مِنَ الْقَتْلِ فَرَأَيْتُ دَفْعَ هذِهِ الْحُروبِ الى‌ يَوْمٍ مَّا فَانَّ اللَّهَ كُلُّ يَوْمِ هُوَ فى‌ شَأْنٍ» «١» من خواسته بيشتر مردم را در صلح و ناخشنودى نسبت به جنگ ديدم و دوست ندارم آنان را برآنچه ناخوش دارند، اجبار كنم. پس براى حفظ شيعيانمان از كشته شدن مصالحه كردم و انديشيدم كه اين جنگها را تا مدتى به تأخير بيندازم؛ چه خداوند هر روز دست اندر كار، كارى است.
٢- «يا حُجْر! لَيْسَ كُلُّ النَّاسِ يُحِبُّ ما تُحِبُّ وَ ما فَعَلْتُ الَّا ابْقاءاً عَلَيْكَ وَاللَّهُ كُلُّ يَوْمٍ هُوَ فى‌ شَأْنٍ» «٢» اى حجر! همه مردم آنچه را تو دوست دارى، دوست ندارند. من اين اقدام را جز به انگيزه زنده ماندن (امثال) تو نكردم. خداوند نيز هر روز دست اندر كار، كارى است.
در پاسخ اعتراض على بن محمد بشير همدانى و سفيان بن ليلى كه به همين جهت وقتى بر او وارد شدند به عنوان «مذِلُّ المؤمنين» سلام دادند:
«لَسْتُ مُذِلَّ الْمُؤْمِنينَ وَ لكِنّى‌ مُعِزُّهُمْ. ما ارَدْتُ بِمُصالَحَتى‌ مُعاوِيَةَ الَّا انْ ادْفَعَ عَنْكُمُ الْقَتْلَ عِنْدَ ما رَأيْتُ مِنْ تَباطُى‌ءِ اصْحابى‌ عَنِ الْحَرْبِ وَ نُكُولِهِمْ عَنِ الْقِتالِ» «٣» من خوار كننده مؤمنان نيستم بلكه عزّت بخش آنانم. هدف من از مصالحه با معاويه جز اين نبود كه وقتى سستى يارانم را از جنگ و روى گردانى آنان را از نبرد ديدم، سعى كردم لااقل جان شما را حفظ كنم.
در برابر معترض ديگرى ضمن آنكه صلح خويش را مشابه صلح جدّش رسول‌اللّه صلى الله عليه و آله دانست، با اين تفاوت كه آن صلح، صلح با كفار «بالتّنزيل» بود و اين با كفار