قيام حسينى‌ قيام امام حسين عليه السلام عليه مفاسد و بيدادگرى‌هاى طاغوت زمان خويش يكى از بزرگ‌ترين و اثر سازترين قيام‌هايى است كه تاريخ بشريت به خود ديده است. و اگر همه ابعاد و ويژگى‌هاى آن را در نظر بگيريم بايد بگوييم بى‌نظيرترين قيام خونين حق‌طلبانه كه بر ضدّ استبداد و استكبار و مفاسد اجتماعى و انحرافات دينى رخ داده است.
بدون شك چنين قيام بزرگى در جامعه آن روز اسلامى كه تنها نيم قرن با رحلت بنيان‌گذار اسلام فاصله داشت، از جهات مختلف در خور تأمل و تجزيه و تحليل است.
هر انديشمند و صاحبنظرى با مطالعه اين رويداد مهم تاريخى حق دارد بپرسد:
- چرا چنين واقعه تلخى در آن فاصله زمانى اندك پس از رحلت رسول خدا صلى الله عليه و آله رخ داد و عوامل زمينه‌ساز آن چه بود؟
- چرا امام حسين عليه السلام پيش از اين دست به قيام نزد؟
- علل و موجبات قيام امام حسين عليه السلام چه بود؟
- اصولا قيام امام حسين عليه السلام چه ماهيّتى داشت؟ انفجارى ناخواسته بود يا برنامه‌اى حساب شده و از پيش طراحى شده؟
- و در نهايت، چه آثار و نتايجى در جامعه اسلامى بر جاى گذاشت؟
در اين درس سعى مى‌كنيم به اختصار به پرسشهاى ياد شده پاسخ دهيم.
عوامل زمينه‌ساز حادثه عاشورا عوامل و مسائل گوناگونى در پيدايش رويداد تلخ عاشورا نقش داشت كه در زير به مهمترين آنها اشاره مى‌كنيم.
١- بى‌اعتنايى به وصيّت پيامبر صلى الله عليه و آله‌ رسول خدا صلى الله عليه و آله براى جلوگيرى از گمراهى و انحراف امت پس از خود، در وصيّت معروف خود «تمسك به قرآن و عترت» را به‌عنوان تنها راه نجات، پيش روى امت گذارد