سلاحم را به تو تحويل دهم. «١» مراسم بيعت‌ امام حسن عليه السلام پس از فراغت از مراسم تجهيز و دفن پدر بزرگوارش به مسجد رفت و در حضور انبوه مردم عزادار بر منبر برآمد و ضمن اعلام خبر شهادت امير مؤمنان عليه السلام و بيان شمّه‌اى از فضائل آن حضرت، به معرّفى خويش پرداخت و خود را عضو خاندانى دانست كه خداوند در كتاب خود، مودّت و محبّت آنان را بر همگان واجب دانسته و فرموده است:
«قُلْ لا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ اجْراً الَّا الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبى‌» «٢» بگو: من هيچ پاداشى از شما بر رسالتم درخواست نمى‌كنم جز دوستى نزديكانم.
سخنان امام عليه السلام حاضران را تحت تأثير قرار داد و زمينه بيعت آنان را با فرزند پيامبر صلى الله عليه و آله فراهم ساخت؛ از اين رو به محض آنكه عبداللّه بن عباس بپا خاست و مردم را به بيعت وى فراخواند، همگان دعوت او را پذيرفتند؛ گروه گروه به آن حضرت روى آورده با وى بيعت كردند. «٣» با پخش خبر بيعت كوفيان با امام مجتبى عليه السلام در ديگر شهرها، همچون بصره، مدائن، حجاز، يمن و فارس، مردم آن سامان نيز با كوفيان در بيعت با امام حسن عليه السلام هماهنگ شدند. «٤» بدين ترتيب، دومين پيشواى شيعيان با بيعت عمومى و اختيارى مردم به‌ويژه بزرگان و زبدگان مهاجر و انصار بر كرسى خلافت الهى تكيه زد و زمام امور مسلمانان را به دست گرفت.
امام عليه السلام در نخستين اقدامات، به تدبير امور ادارى و سياسى مملكت اسلامى پرداخت. ضمن نصب يا ابقاى كارگزاران بر مناصب دولتى، دستورها و رهنمودهاى لازم‌