شجاعانه از عهده هيچ فرد ديگرى برنمى‌آمد. على عليه السلام نيز در موقعيتى قرار داشت كه مصلحت نبود اين چنين موضع‌گيرى‌هاى تند و متعرضانه‌اى داشته باشد. بنابراين، اين كار تنها از زهرا عليها السلام برمى‌آمد و انصافاً آن بزرگوار نيز حق مطلب را ادا كرد و رسالت الهى خويش را به‌طور كامل به انجام رسانيد. اينك مرورى بر عناوين و تلاش‌ها، موضع‌گيرى‌ها و مبارزات فرهنگى و سياسى اين بانوى رسالت نبى صلى الله عليه و آله بر دوش.
١- تبيين و ترسيم عمق فاجعه‌ نخستين اقدام حضرت زهرا عليها السلام ترسيم چهره زشت توطئه سقيفه و بيان عمق فاجعه‌اى بود كه همزمان با رحلت بنيانگذار اسلام در درون جامعه اسلامى رخ نموده وحدت و انسجام آن را به خطر انداخته بود. بسيارى از افراد كه به مسائل و جريانات با ديد سطحى مى‌نگريستند از ماهيّت توطئه‌اى كه در سقيفه شكل گرفته بود اطلاع نداشتند. از اين رو لازم بود فردى كه از همه ابعاد و اهداف پشت پرده آن آگاهى كامل دارد افكار عمومى را در اين ارتباط روشن كند تا حجّت بر همگان تمام شود و فردا براى لغزش و انحراف خود بهانه‌اى نداشته باشند. بيان جگر پاره رسول خدا صلى الله عليه و آله در اين ارتباط چنين است:
زمانى كه خداوند براى رسول خدا صلى الله عليه و آله خانه پيامبران و جايگاه برگزيدگانش را برگزيد، خار دورويى و نفاق در ميان شما رخ نمود، جامه دين فرسوده گشت، سردسته گمراهان، دعويدار و فرومايه گمنامان سربرداشت. كبك ناز پروردگانِ بى‌عرضه به خواندن و در عرصه‌هاى زندگى‌تان به جولان دادن و خودنمايى برآمد.
شيطان از كمينگاه خود سربرآورد و شما را به سوى خود دعوت كرد. و ديد چه زود و بدون تأمل دعوتش را پذيرا شديد و در دام فريبش خزيديد و با آوازش رقصيديد.
بر غير شترتان داغ و نشان زديد و در غير آبشخورتان فرود آمديد و اين در حالى بود كه از عهد و قرار (ى كه با پيامبر بسته بوديد) چيزى نگذشته بود و موضع شكاف زخم هنوز عميق و جراحتها التيام نيافته بود. براى اقدام خود بهانه آورديد كه از فتنه مى‌ترسيديم، در حالى كه در فتنه فروافتاديد و براستى كه جهنّم محيط بر كافران است. «١»