١- ابراز ناخشنودى از پيشنهاد مأمون‌ امام رضا عليه السلام پس از رويارو شدن با دعوت مأمون، با گفتار و كردار مراتب ناخشنودى خويش را از اين دعوت به گوش همگان رسانيد و اين سفر را يك سفر اجبارى و سفرى كه به شهادت او منتهى مى‌شود قلمداد كرد.
امام عليه السلام اين مطلب را هم به هنگام وداع با بستگانش، هم در وقت وداع پيامبر صلى الله عليه و آله و هم در زمان طواف خانه خدا به شيوه‌هاى مختلف به گوش همگان رسانيد. «١» امام عليه السلام در اين موضع علاوه بر توجه دادن همگان به توطئه جديد مأمون، همه كسانى را كه ممكن بود نسبت به آن حضرت- به‌خاطر پذيرش دعوت خليفه- بدبين شوند، به ماهيّت اين اقدام و اهداف شومى كه فراسوى آن بود آگاه و دلشان را از كينه مأمون لبريز ساخت.
٢- همراه نبردن هيچ يك از بستگان‌ امام عليه السلام به تنهايى راهى مرو شد و هيچ يك از بستگان حتى تنها پسر خود حضرت جواد عليه السلام را همراه نبرد و بدين ترتيب به مأمون گوشزد كرد كه وى نه تنها به آينده كار خوشبين نيست، بلكه اين سفر را خطرناك مى‌داند و چه بسا اگر فرزندش را با خود ببرد جان او نيز به خطر افتد. «٢» ٣- تماس با پايگاه‌هاى مردمى در طول سفر