موسى كاظم، وارث علوم پدر و داراى فضل و كمال او بود. او در پرتو گذشت و بردبارى فوق‌العاده‌اى كه (در واكنش به رفتار مردم نادان) از خود نشان داد، كاظم لقب يافت، و در زمان او هيچ كس در معارف الهى و دانش و بخشش به پايه او نمى‌رسيد. «١» ابن ابى الحديد مى‌نويسد:
موسى‌بن جعفر، فقاهت، ديانت، عبادت و بردبارى و شكيبايى را در خود جمع كرده‌بود. «٢» يعقوبى در وصف او مى‌نويسد:
موسى بن جعفر عابدترين مردم زمان خود بود. «٣» يحيى بن حسن، نسب‌شناس مشهور درباره آن حضرت مى‌نويسد:
موسى بن جعفر به خاطر كوشش و تلاشش در عبادت، عبد صالح خوانده مى‌شد. «٤» امام كاظم عليه السلام در همه فضائل و مكارم اخلاقى سرآمد مردم زمان خود بود، ليكن كرم و سخاوت آن حضرت به حدّى مشهود و فراگير بود كه ضرب‌المثل شده بود. ابن عنبه مى‌نويسد:
همواره نزد او كيسه‌هايى از زر بود و به هر كسى كه مى‌رسيد و به احسان آن حضرت چشم داشت، مى‌بخشيد، بطورى كه كيسه‌هاى زر او ضرب‌المثل شده بود. «٥» امامت‌ امام كاظم عليه السلام پس از شهادت پدر بزرگوارش در سال ١٤٨ رهبرى شيعيان را برعهده گرفت و در مجموع دوران ٣٥ ساله امامت خود- كه در مدينه، بصره و بغداد سپرى شد- با چهار نفر از خلفاى عباسى به نام‌هاى: منصور، مهدى، هادى و هارون معاصر بود.
شرايط سياسى دوران امامت امام كاظم عليه السلام از دو جهت حائز اهميّت است. نخست از آن جهت كه دو تن از مقتدرترين سلاطين بنى‌عباس (منصور و هارون) و دو تن از جبارترين آنان (مهدى و هادى) در آن حكومت مى‌كردند. در اين دوران برخلاف اواخر