«الَّلهُمَّ ارْحَم خُلَفائى‌. قيلَ يا رَسوُلَ اللَّهِ وَ مَنْ خُلَفائُكَ قالَ الَّذينَ يَأتوُنَ مِنْ بَعدى‌ يَروُونَ عَظ حَديثى‌ وَ سُنَّتى‌» «١» بار خدايا جانشينان مرا مورد لطف و رحمت خود قرار ده. سؤال شد: اى رسول خدا؛ جانشينان شما چه كسانى هستند؟ فرمود: كسانى كه بعد از من مى‌آيند و حديث و سنت مرا روايت مى‌كنند.
منظور از راويان حديث و سنّت، فقهاى آگاه هستند؛ زيرا نقل روايت به تنهايى نمى‌تواند مفهوم جانشينى پيامبر (ص) را در بر داشته باشد.
٢- امام صادق عليه السّلام فرمود:
«انَّ العُلَماءَ وَرَثَةُ الانبياءِ وَ ذاكَ انَّ الانْبِياءَ لَمْ يُوَرِّثوُا دِرْهَماً وَ لا ديناراً ...» «٢» همانا عالمان، وارثان پيامبرانند و بدرستى كه پيامبران درهم و دينارى به ارث نگذاشته‌اند.
در قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران از اجتهاد مستمرّ فقيهان جامع الشرايط بر اساس كتاب و سنّت معصومين عليهم السّلام به عنوان يكى از پايه‌هاى نظام جمهورى اسلامى ياد شده است و ولايت‌امر و امامت امّت در زمان غيبت حضرت ولى‌عصر (عج) بر عهده فقيه عادل و با تقوا، آگاه به زمان، شجاع، مدير و مدبر گذاشته شده است.
٢- انتخاب رهبر به اعتقاد شيعه، اساس در انتخاب رهبر نص و نصب است. رهبران معصوم عليهم السلام از طرف خداوند نصب و تعيين مى‌شوند. جانشينان آنان در دوران غيبت نيز از طرف امامان عليهم السلام نصب و تعيين مى‌شوند. اين نصب يا به طريق خاص است كه نواب خاص ناميده مى‌شوند و يا به طريق عام است كه به آنان، نواب عام گفته مى‌شود.
در طريق دوّم، مشخصات و شرايط كلى كسى كه مى‌تواند رهبرى امت اسلامى را بر عهده گيرد، بيان شده است.