خلاصه‌ حكومت و حاكميت از مباحثى است كه از همان ابتداى حيات اجتماعى بشر مطرح بوده است.
حكومتها از نظر شكل حكومتى به دو شكل بشرى و الهى تقسيم مى‌شوند، حكومتهاى بشرى خود به اشكال فرد سالارى و گروه سالارى و به اصطلاح مردم سالارى يا دمكراسى تقسيم مى‌شوند.
شكل حكومت ايران، جمهورى اسلامى است كه با توجه به موازين اسلامى مورد حمايت قاطع افكار عمومى است. ضمانت اسلامى بودن اين نظام اعمال حاكميت به شيوه ولايت فقيه و مطابقت قوانين با شرع مقدس اسلام است. پايه‌هاى اساس اين نظام اعتقاد به توحيد و تشريع به وسيله خداوند، وحى، معاد، عدل، امامت و ارزش و كرامت انسان است. در اين نظام دولت وظيفه دارد محيطى سالم براى رشد آگاهيهاى عمومى و آموزش و پرورش ايجاد كرده با هر گونه استبداد و استعمار مبارزه و حقوق همه جانبه افراد را تأمين كند. همچنين دولت موظف است بنيه دفاعى را تقويت كرده، اقتصاد صحيح را براى تحقق عدالت اجتماعى پى‌ريزى كند و بر اساس معيارهاى اسلامى سياست خارجى خود را تنظيم نمايد.
پرسش‌ ١- نظريات مختلف در مورد علت تشكيل دولت را شرح دهيد.
٢- نوع حكومت ايران را توضيح دهيد.
٣- معيارهاى اسلامى بودن نظام كدام است؟
٤- منظور از پايه‌هاى اساسى نظام جمهورى اسلامى چيست؟
٥- مختصرى از وظايف كلى دولت جمهورى اسلامى را بنويسيد.