فرزند دلبندش امام حسن(ع) مى‌فرمايد:«پسرم،كسى را كه درصدد يافتن نان خويش است سرزنش مكن،چون هر كس كه در قوت زندگى‌اش كمبود داشته باشد،خطا و انحرافاتش بسيار خواهد شد.پسرم هر كس مبتلا به فقر شود چهار ويژگى پيدا مى‌كند:ضعف و ناتوانى در يقين،كاستى در درك و تفكر،سستى در دين،كمبود حيا و خويشتن‌دارى در رفتار.پس از فقر و تنگدستى به خداى مهربان پناه مى‌بريم.» [١]

واقعيت ان است كه فقر و تهيدستى،تنها زمينۀ گريز و انحراف از ارزش‌ها را فراهم مى‌آورد،نه اين كه علت تامۀ پيدايش انحراف از ارزش‌ها باشد.چون علت تامّه دانستن آن، در حقيقت ناديده گرفتن اراده و اختيار آدمى است،و هيچ محققى نمى‌تواند اراده و اختيار بشر را منكر شود.

هرگاه در اجتماعى،دارندگى و ثروت،برازندگى و عزت تلقى شود،و دارندگان ثروت از منزلت اجتماعى بالاترى برخوردار باشند،استعداد فقر براى ايجاد انحراف از ارزش‌ها و فرار از آنها به فعليّت مى‌رسد.وگرنه در بسيارى از جوامع،به ويژه جوامع روستايى كه مردم در سطح پايين‌تر يا متوسطى از نظر زندگى مادى قرار دارند،نه تنها افراد براى رسيدن به ثروت و مكنت ارزش‌هاى خود را قربانى نمى‌كنند،بلكه با كمال آرامش و شادابى به وظايف خود پرداخته و خدا را براى سلامت خود و جامعه‌شان سپاسگزارند.

علاوه بر فقر،عامل ديگرى به نام تبعيض و بى‌عدالتى نيز در فرار افراد از ارزش‌ها و زير پا نهادن آن‌ها اهميت ويژه‌اى دارد.از اين رو،بر رهبران جامعه اسلامى فرض است كه براى توسعه اقتصادى و اجراى عدالت،امكانات كشور را عادلانه در اختيار همگان قرار دهند و فرصت‌هاى رشد و توسعه را از انحصار افراد و گروه‌ها و مناطق خاص خارج سازند.چنان‌كه در سياست‌هاى فرهنگى و تبليغى لازم است از تبليغات و واردات كالاهاى لوكس و غير ضرورى جلوگيرى كرده،ساده‌زيستى را در عمل و رفتار خود تبليغ نمايند.بايد سياستى تدبير شود تا ثروت‌اندوزى به عنوان يك ارزش رواج نيابد و كاخ‌نشينى در گفتار و رفتار ترجيح داده‌نشود.اگر همت همه مسئولان صرف عدالت گردد رحمت الهى شامل جامعه گشته،درهاى آسمان به سوى

[١] . ميزان الحكمه، ج ١٠،ص ٤٦٦٢.