عمده نظر من به اين است كه حيف است يك دسته‌اى از اهل علم كه مردم صالح و خوبى هستند، اينها محروم بمانند از يك مسائلى. ما كه آمديم قم، مرحوم آقا ميرزا على اكبر حكيم‌ [١]- خدا رحمتش كند- در قم بود؛ وقتى كه حوزه علميه قم تأسيس شد، يكى از مقدسين- آن هم خدا رحمتش كند- گفته بود: «ببين اسلام به كجا رسيده است كه درِ خانه آقا ميرزا على اكبر باز شد!». علما مى‌رفتند آنجا درس مى‌خواندند. مرحوم آقاى خوانسارى، [٢] مرحوم آقاى اشراقى، [٣] اين آقاى خوانسارى، [٤] اينها مى‌رفتند پيش آقا ميرزا على اكبر درس مى‌خواندند؛ آن آقا گفته بود كه ببين اسلام به كجا رسيده است كه درِ خانه ميرزا على اكبر باز شد! و حال آنكه خيلى مرد صالحى بود؛ و بعد از اينكه ايشان فوت شده بود، گوينده‌شان در منبر گفته بود كه من خودم ديدم قرآن مى‌خواند! مرحوم آقاى شاه‌آبادى‌ [٥] ناراحت شده بود از اينكه اين آقا گفته است كه من‌

[١] ميرزا على اكبر يزدى (متوفى ١٣٤٤ ه. ق.) از شاگردان حوزه فلسفه و عرفان تهران بود، در اواخر عمر در قم اقامت گزيده و به تدريس فلسفه پرداخت. در رياضيات تبحر فراوان داشت، حضرت امام خمينى (س) نيز مدتى از درس او بهره گرفته‌اند.

[٢] آيت اللَّه سيد محمد تقى خوانسارى (١٣٠٥- ١٣٧١ ه. ق.) تحصيلات خود را در خوانسار و نجف و قم به انجام رسانيد. وى از مراجع شيعه و اساطين حوزه علميه قم پس از مرحوم حاج شيخ عبد الكريم حائرى به شمار مى‌رود. وى در جنگ عراق عليه انگليس شركت كرد و در پايان نبرد، دستگير و تبعيد شد.

[٣] ميرزا محمد تقى اشراقى (١٣١٣- ١٣٦٨ ه. ق.) فرزند مرحوم عالم بزرگ، ميرزا محمد ارباب بود، از پدر و شيخ ابو القاسم كبير قمى و آيت اللَّه حائرى استفاده كرد و به مرتبه اجتهاد رسيد. وى در خطابه كم نظير و فوق العاده بود. تفسير سوره يوسف و تفسير «ن و القلم» از آثار مطبوع اوست.

[٤] آيت اللَّه سيد احمد خوانسارى (١٣٠٩- ١٤٠٥ ه. ق.) از مراجع تقليد پس از مرحوم آيت اللَّه بروجردى مى‌باشد، وى در خوانسار و نجف و قم تحصيل كرده است؛ و با درخواست مردم تهران و فرمان مرحوم آيت اللَّه بروجردى در تهران اقامت گزيد و به تدريس و ارشاد پرداخت. از آثار اوست: جامع المدارك فى شرح مختصر النافع.

[٥] ميرزا محمد على، فرزند محمد جواد حسين‌آبادى اصفهانى شاه‌آبادى (١٢٩٢- ١٣٦٩ ه. ق.) فقيه، اصولى، عارف و فيلسوف برجسته قرن چهاردهم هجرى بود كه تحصيلات خود را در حوزه‌هاى اصفهان، تهران و نجف به پايان برد. ابتدا در سامرا و سپس در قم و تهران به تدريس پرداخت و در بين سالهاى (١٣٤٧- ١٣٥٤ ه. ق.) حضرت امام خمينى (س) از درس عرفان و اخلاق ايشان بهره برد. از آثار اوست: شذرات المعارف، الانسان و الفطرة، القرآن و العترة، الايمان و الرجعة، منازل السالكين، حاشيه بر كفاية.