همان طور كه پيشتر بيان كرديم، در جلسه شورى كه هر يك از اعضا كه ادعاى صلاحيت رهبرى دارند طبيعى است كه در صدد معرفى و بيان شايستگيهاى خود برآيند. اين مسئله طبيعى وقتى با وظيفه دينى همراه شود انگيزه آن دو چندان مى شود. از اين رو امام على عليه السلام كه بيان شايستگيهاى فردى خود را براى بازگرداندن حكومت اسلامى به مسير خود وظيفه الهى مى دانست در صدد بيان شايستگيها و امتيازات خانوادگى، فردى، سياسى، مبارزاتى، علمى و ... خود برآمد كه در منابع هر دو گروه يعنى شيعه و اهل سنت يافت مى شود. در اين حديث حضرت در دو جا به نزول آيه «انّما» درباره خود استدلال كرده است:

الف) در موردى حضرت خطاب به اهل شورا مى فرمايد:

آيا در ميان شما به جز من كسى هست كه خداوند در ده آيه از آيات قرآن او را مؤمن ناميده باشد؟ گفتند: به خدا سوگند نه‌[١].

ب) در موردى در اين مناشده حضرت خطاب به اهل شورا مى فرمايد:

آيا در ميان شما به جز من كسى هست كه در حال ركوع زكات داده باشد و خداوند آيه «إنّما وليكم اللّه ...» را درباره او نازل كرده باشد؟ گفتند: به خدا سوگند نه‌[٢].

٢. مناشده با ابوبكر

با توجه به نكاتى كه پيشتر درباره تربيت امت توسط رسول خدا (ص) بيان شد، طبيعى بود كه در برابر به قدرت رسيدن ابوبكر مقاومت و اعتراضهايى صورت گيرد؛ از جمله اين اعتراضها را خود حضرت امير عليه السلام انجام داده است. بعد از به قدرت رسيدن ابوبكر، وى تلاش مى كرد با امام على عليه السلام با چهره اى بشاش و خندان روبه رو شود، ولى حضرت امير عليه السلام برعكس هميشه با چهره اى گرفته و عبوس با او برخورد مى كرد كه اين وضع براى ابوبكر قابل تحمل نبود، تا اينكه روزى به خانه حضرت آمد و از مسائل پيش آمده عذرخواهى كرد و در صدد توجيه رفتار خود برآمد. حضرت با نقد رفتار ابوبكر از وى اعتراف گرفت كه شايستگى اين كار را ندارد، بلكه خود شايسته سرپرستى امت است. بدين سان حضرت با بيان شايستگيهاى خود به نزول آيه «انّما» درباره خود استدلال مى كند و مى فرمايد:

تو را به خدا سوگند مى دهم آيا در آيه پرداخت انگشترى به عنوان زكات، ولايت من همراه با ولايت رسول خدا (ص) از طرف خداوند مطرح شده است يا ولايت تو؟ ابوبكر گفت: بلكه ولايت تو[٣].

٣. مفاخره قريش‌

از جمله مواردى كه حضرت امير عليه السلام به نزول آيه «إنّما» درباره خود احتجاج كرده، جريان، مفاخره مهاجران و انصار است. پيشتر اين جريان و احتجاج آن حضرت به اين آيه را از منابع اهل سنت نقل كرديم. اين جريان در منابع شيعه نيز ذكر شده است كه آن حضرت فرمود:

فانشدكم بالله ا تعلمون حيث نزلت‌ إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ‌ قال الناس: يا رسول الله اخاصة فى بعض المؤمنين ام عامة لجميعهم، فأمر الله عزّوجلّ نبيه‌