اين همان معناى واسطه است كه فلاسفه مى گويند و سپس ادامه مى دهد: «فعند ذلك اظلمت المشارق و المغارب»؛ اگر چه آن موجودات مقدس آفريده شده بودند، اما هنوز شرق و غرب جهان در تاريكى به سر مى برد.

«فعند ذلك تكلم الله بكلمة اخرى فخلق منها روحا، فاحتمل النور الروح، فخلق منه الزهراء فاطمة فاقامها امام العرش، فازهرت المشارق و المغارب فلاجل ذلك سميت الزهرا ...»[١]

اين بود كه خداوند فاطمه زهرا (س) را آفريد تا با نور او ظلمتها برطرف شود. مى گويند روايت «لولا فاطمه لما خلقتكما» سند ندارد، البته سند دارد ولى بعضى مجهولات در آن هست. اما در هر حال اين روايات طبق قواعد است. با توجه به اين روايات است كه مرحوم مجلسى مى فرمايد:

«فاعلم ان اكثر ما اثبتوه لهذاالعقول قد ثبت لارواح النبى و الائمة (ع) فى اخبارنا المتواترة على وجه آخر فانهم اثبتواالقدم للعقل، و قد ثبت التقدم فى الخلق لارواحهم ...»[٢]

بيشتر چيزهايى را كه فلاسفه براى عقول اثبات كرده اند، براى ارواح پيامبر و امامان: در اخبار متواتره ثابت شده است. آنها قدم را براى عقل ثابت كرده اند، اما در روايات ما تقدم در آفرينش براى ارواح پيامبر و امامان (ع) ثابت شده است.

ما مى خواهيم بگوييم كه حسب نصوص مذهبى ما، هر آنچه كه فلاسفه درباره عقول گفته اند درباره پيغمبر و اهل بيت (ع) است و ائمه، آن وسايط فيض هستند و رواياتى هم كه مى فرمايد: «اول ما خلق الله نورى» يا روايت «لولا انت ...»، «لولا انتما ...»، «لولا انتم ...» «لولا هولاء ...» «لولا على ...» و «لولا فاطمه ...» همه بر اين موضوع دلالت دارند. در اين روايات قسمت اول متواتر است. اگر اين اهل بيت نبودند، اگر شما دو تا نبوديد، اگر شماها نبوديد، اينها تعبيرات مختلف است و متواتر. بعضى از اينها علت غايى را مى رسانند، اگر شما نبوديد درست نمى كردم، روى قاعده هم هست چون هدف تكامل است. تكامل هم بسته به حضرت حق است. بالاتر از انسان خداست ولى اين چهارده تن معصوم شده اند و بقيه به يك درجه اى رسيده اند. پس انبيا از آدم تا قبل از حضرت خاتم: به خاطر حضرت خاتم (ص) و اهل بيت او هستند. ديگران به خاطر انبيا هستند. پايين تر به خاطر اوصيا هستند تا برسد به پايين و پايين تر. فساق به خاطر آن «شيوخ ركع» هستند. يعنى اگر اينها نبودند اصلا خلقت لغو مى شد. براى چه اين عالم را درست كنند؟ اين حالت برهان غايى قضيه است. در برهان فاعلى هم نصوص بسيار است مثلا زيارت جامعه كبيره. تعبيراتى كه در جامعه كبيره هست بسيار زيباست. مثلا در جايى مى فرمايد:

«موالى لااحصى ثناءكم و لا ابلغ من المدح كنهكم و من الوصف قدركم و انتم نورالاخيار و هداة الابرار و حجج الجبار، بكم فتح الله و بكم يختم الله» اصلا شروع عالم به وجود شما بوده است، اين علت فاعلى است. مى گويد «بكم» نه «لكم»، «بكم فتح الله و بكم يختم الله» شروع و ختم عالم به وسيله شماها بوده است. «بكم ينزل الغيث» يعنى اصلا به وسيله شما باران فرود مى آيد. اين كه بگوييم «باء» به معنى لام است يعنى چه؟ «بكم ينزل الغيث» بعضى از آقايان اشكال مى كردند و مى گفتند تعبير شما درست نيست، چون بر طبق اين تعبير بايد بگوييم كه مثلا امام على (ع) خالق است. بنده هم عرض كردم خوب اگر عيسى (ع) خالق باشد چطور است؟ قرآن صريح مى گويد: عيسى خالق است «و اذتخلق من الطين» ما كه نگفتيم على (ع) در مقابل خدا، گفتيم به اذن خدا. بله آنها خالق اند. انوار مقدس آنها خالق كل آسمانها و زمين است، نه وجود