است و همه را در اين بحث نمى شود عنوان كرد و ما در اينجا به ذكر عناوينى از ابواب مختلف اصول كافى كه روايات مربوط به فضايل ائمه (ع) در آنها وارد شده است اكتفا مى كنيم:

«فى ان الائمة شهداءالله عزوجل على خلقه»[١]

اينها گواهانند، ناظر بر اعمالند.

مى دانيد كه نظارت وسيله تكامل است.

«فى ان الائمه هم الهداة»[٢]

ائمه هاديانند.

هدايت فقط هدايت مستقيم از طريق احكام نيست.

«فى ان ائمة ولاة امرالله و خزنة علمه»[٣]

خزينه علم خدا هستند و واليان امرالله.

منظور از واليان امرالله، نه فقط امر احكام بلكه همه امور است. خلق و بدء.

«الائمه خلفاءالله عزوجل فى ارضه و ابواب التى منها يؤتى»[٤]

ائمه جانشين خدايند.

جانشين خدا چه مى كند؟ كار كه فقط بيان احكام نيست.

«ان الائمة نورالله عزوجل»[٥]

ائمه نور خدا هستند.

اگر نباشند دنيا تاريك است. منتهى اين را كسى مى فهمد كه مى داند ظلمت [چيست و] كجاست، نور [چيست و] كجاست. «ان الائمة هم اركان الارض»؛[٦]

اگر ائمه نباشند زمين بقا ندارد. براى اين كه ديگر نقض غرض مى شود. يعنى ديگر خلقت بى هدف مى ماند بنابراين بقا نمى تواند داشته باشد.

و يا عناوين ديگرى همچون «ان اهل الذكر، الذين امرالله الخلق بسؤالهم هم الائمة»[٧]، «عرض الاعمال على النبى والائمه»،[٨]

«ان الائمه معدن العلم و شجرة النبوه و مختلف الملائكه»[٩] ائمه رابط عالم پايين و بالا هستند. «تفويض الى الرسول و الائمه فى امر دين»[١٠] يكى از مطالبى كه در موردائمه مى گوييم اين است كه آنها مى توانند قانون وضع كنند، چون به آنها تفويض شده است.

به هر حال يك جهت از فوايد امام آن است كه ظاهر باشد و تشكيل حكومت ظاهرى بدهد و الا فوايد بيش از اينهاست. ائمه كارهاى اصلى خلقت را انجام مى دهند حالا يكى از آنها تشكيل حكومت است البته فعلا به وسيله امام زمان نيست، كما اينكه آن موقع هم به وسيله ائمه نبود ولى آثار ديگر كه مهمتر، بلكه خيلى هم مهمتر است، آنها به جاى خودشان باقى است. به اضافه اينكه آقا امام زمان الان هم هدايتهاى جانبى براى افرادى دارند و در يك شرايط حساس كه شخص چه بسا مى خواهد تغيير روش زندگى بدهد. يكدفعه به دادش مى رسند. چيزهاى غريبى است، يكى دو تا هم نيست، بوده است كسى كه در شرايط ناراحت كننده روحى قرار داشته، حالت ياس و ناگهان با يك نگاه همه چيز را به او فهمانده اند و راه را به او نشان داده اند. منتهى روابط حضرت با افراد بر حسب كمالات روحيشان است و هر كس به هر مقدارى كه كمال دارد مى تواند اين ارتباط را برقرار كند.

موعود: ضمن تشكر از اينكه وقتتان را به ما داديد ان شاءالله در جلسه بعدى سؤالات ديگرى را كه در اين ارتباط وجود دارند مطرح خواهيم كرد.

پى‌نوشتها:

[١]. قمر، آيه ٥٠

[٢]. يس، آيه ٨٢

[٣]. قمى، شيخ عباس، مفاتيح الجنان، اعمال ماه رجب‌

[٤]. عبارت مرحوم آيت الله خويى در اين زمينه چنين است: «غريب عن الاذهان المتشرعية و غيرقابل للاذعان بصدوره عن المعصوم.» (معجم رجال الحديث، ج ٧، ص ٨٣) مرحوم شيخ شوشترى نيز در كتاب الاخبارالداخيلة: ضمن بيان اشالاتى مى گويد: «و لم ار من تعرض له بالتكلم فيدوانما نقله الاقبال عن الشيخ و البحار عن الاقبال بلا بيان.»

[٥]. الحرالعاملى، محمد بن الحسن، الجواهر السنيه فى الاحاديث القدسيه، بيروت، مؤسسة الاعلمى، ١٤٠٢ ق، ص ٢٨٤

[٦]. المجلسى، محمدباقر، بحارالانوار، بيروت، مؤسسه الوفاء، ١٤٠٣ ق، ج ٨٨، ص ٣١٥.

[٧]. همان جا، ج ١، ص ٩٧.

[٨]. همان جا.

[٩]. همان، ج ٣٦، ص ٧٣.

[١٠]. همان جا

[١١]. همان، ج ١، ص ١٠٣.

[١٢]. قمى، شيخ عباس، مفاتيح الجنان، زيارت جامعه‌

[١٣]. همان، زيارت مطلقه، امام حسين (ع)، زيارت اول‌

[١٤]. سوره اعراف، آيه ١٨٠.

[١٥]. الكلينى، محمدبن يعقوب، الكافى، تهران، دارالكتب الاسلامية، ١٣٦٥، ج ١، ص ١٤٤.

[١٦]. همان.

[١٧]. قمى، شيخ عباس، همان، زيارت جامعه.

[١٨]. الكلينى، محمد بن يعقوب، همان، ج ١، ص ١٩٠.

[١٩]. همان، ص ١٩١.

[٢٠]. همان، ص ١٩٢.

[٢١]. همان، ص ١٩٣.

[٢٢]. همان، ص ١٩٤.

[٢٣]. همان، ص ١٩٦.

[٢٤]. همان، ص ٢١٠.

[٢٥]. همان، ص ٢١٩.

[٢٦]. همان، ص ٢٢١.

[٢٧]. همان جا.