ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٢ - هجرت و افول تمدّن ها در قرآن

هجرت و افول تمدّن‌ها در قرآن‌

قسمت اوّل‌

هجرت به معناى حركت و كوچ گروهى از مردم از جايى به جايى و از سرزمينى به سرزمين ديگر است.

هجرت يا آفاقى است يا انفسى.

هجرت انفسى، هجرت درونى است. هجرت از گناه و ترك آن و حركت به سوى صلاح و رستگارى. هجرت از دام شيطان و حركت به سوى رحمان.

در روايات آمده: «مهاجر كسى است كه از گناهان هجرت كند و آنها را ترك گويد.»

هجرت آفاقى هجرت از شهرى به شهرى ديگر و از ديارى به ديار ديگر است. هجرت از جمع قومى و پيوستن به قومى ديگر.

شمارى بر اين نظرند كه تمدّن‌ها در بسيارى از جاها پس از كوچ و هجرت امّت‌ها و ملّت‌ها از سرزمينى به سرزمين ديگر صورت پذيرفته است. تمدّن ايران بر اساس هجرت آريايى‌ها به ايران پا گرفته است. علّت اين دگرديسى و دگرگونى در آن است كه سازگارى با محيط جديد زندگى، نياز به تلاش بيشتردارد و پويش و حركت مى‌آفريند و سبب مى‌شود بينش و جهان بينى انسان‌ها ژرفا بيابد و با انديشه باز به مسائل بنگرند و از دنياى تاريك ناآگاهى و جهل بيرون آيند.

از اين روى در اسلام هجرت براى فراگيرى دانش و تجربه در كانون توجّه قرار گرفته و پيروان خود را به هجرت برانگيخته است.