\* با توجّه به نگرانى‌هايى كه برخى از علما درباره احتمال وقوع بلاياى طبيعى مطرح كرده‌اند و پرسش‌هايى كه مردم در اين باره دارند، گذشته از اينكه آيا اين احتمال به وقوع خواهد پيوست يا خير، بر اساس آموزه‌هاى دينى و شيعى، چه توصيه‌هايى در اين شرايط براى مؤمنان مى‌فرماييد؟

\* نه تنها در شرايط فعلى كه احتمال حوادث غير مترقبه و پيش‌بينى نشده يا همان بلاياى طبيعى مطرح است، بلكه در هر شرايطى انسان بايد حالت تضرّع و التجا به خداوند و ائمه (ع) و به ويژه امام زمان (عج) را داشته باشد. بله، به طور كلّى زلزله خواهد آمد، امّا چه وقت؟ كجا؟ و چه جور؟ (با چه درجه و چه ريشترى؟) اين مسئله قابل پيش‌گويى قطعى نيست. اين عالم، مالك، صاحب و ولى‌اى دارد كه «ربّانى آيات» اوست. بنابراين نبايد نگران و مضطرب باشيم كه حوادثى در پيش است؛ حوادث هميشه در پيش است.

امّا اينكه چه كنيم كه از اين حوادث به دور باشيم؛ طبعاً توسّلات و ادعيه مؤثّر است. در روايات ما آمده است: «الدّعاء يردّ القضاء ولو ابرم إبراما[١]؛ دعا سرنوشت را تغيير مى‌دهد، هر چند محكم شده باشد»، «الدّعاء مخّ العبادة؛ دعا،[٢] مغز عبادت است»،[٣] «الدّعاء تُرس المؤمن؛[٤] دعا سپر مؤمن است»

خداوند در آيات قرآن مى‌فرمايد: «مايَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّي لَوْ لا دُعاؤُكُمْ‌؛[٥] اگر دعاى شما نباشد، پروردگار هم هيچ اعتنايى به شما نمى‌كند.»

دعا بسيار خوب و نسبت به آن تأكيد شده است. امّا اينكه فكر كنيم كار ما فقط دعاست و گوشه خانه بنشينيم هم درست نيست.

اگر ما چنين احتمالى را مى‌دهيم بايد سعى كنيم كه به گونه‌اى بنا بسازيم كه دور از حوادث و تلفات قرار بگيريم. سعى كنيم كنار گسل يا روى گسل نباشد و اگر هست، بناها را محكم بسازيم. يكى از مواردى كه مصداق اين فرموده اميرالمؤمنين (ع) است: «كن لدنياك كأنّك تعيش أبدأً[٦] و ... براى دنياى خودت چنان عمل كن كه گويى براى هميشه زنده خواهى ماند و براى آخرتت چنان عمل كن كه گويى فردا خواهى مرد.» همين محكم كارى در ساخت و ساز است، امّا در مجموع، دعا لازم است و فراموش نكنيم كه دعا نيز يكى از «مقدّرات» است؛ يعنى اگر شب جمعه‌اى آمد و انسان دعايى كرد، عرفه‌اى بود و دعايى كرد، شب قدرى توفيق يافت و دعا كرد خداوند به او عطاى ويژه مى‌فرمايد، در غير اين صورت، ميزان بهره‌مندى او همان بهره‌مندى عموم انسان‌هاست. بيان عوامانه‌اش‌